Wiersz numeryczny ma strukturę rytmiczną możliwą do rozpoznania w odbiorze akustycznym. Powinien więc docierać do słuchacza w postaci tekstu wypowiedzianego na głos, natomiast w lekturze cichej powinno się pojawić wyobrażenie na temat wewnętrznego słyszenia takiej recytacji. Nie oznacza to jednak, by wiersz numeryczny składał się wyłącznie z czystych elementów mowy […]
Metrum
8 artykułów
Trudno o bardziej naturalne skojarzenie: poezja Czechowicza jest muzyczna. Sugestywna formuła Kazimierza Wyki – „nieśpiewna muzyczność” – na długo zdominowała sposób odbioru i pisania o tej poezji. Tymczasem ani Czechowiczowskie odwołania do muzyki nie oznaczają za każdym razem tego samego, ani nie wyczerpują wielorakich związków tej poezji z szerzej rozumianą […]
Naczelne miejsce w prowadzonych przez Franciszka Siedleckiego (1906-1942) badaniach nad wierszem polskim i polskimi systemami metrycznymi zajmowała specyficznie pojmowana kategoria rytmu. Badacz odnosił ją przede wszystkim do fonologii i na jej gruncie prowadził swoje badania, ale pewną ich część stanowiły również dociekania nad rytmem w oparciu o założenia psychofizjologii. Były […]
Rytm rozumiany tradycyjnie – jako regularna, przewidywalna powtarzalność ekwiwalentnych jednostek w tekście – posiada walory akustyczne i kinetyczne. To jeden z zasadniczych czynników decydujących o tym, na ile w tłumaczeniu uda się oddać estetyczne oddziaływanie warstwy brzmieniowej oryginału. W teorii przekładu od dawna przewija się refleksja, iż jakość przekładu w […]
Teoretycznie, wygląd wiersza numerycznego nie powinien mieć większego znaczenia. Świadczy o tym istnienie różnych systemów graficznej prezentacji jego wersów (Sadowski 2004: 283-284). Wiersz numeryczny, z jego układami sylab długich i krótkich, akcentowanych i nieakcentowanych, adresowany jest przede wszystkim do słuchu. W praktyce jednak, dominujący dziś, kolumnowy sposób notacji odegrał w […]
Doświadczenia ciałai cielesności w twórczości Aleksandra Wata nie należy wiązać wyłącznie z dręczącą go chorobą bólową. Twórczość Wata odpowiada niemal dokładnie założeniom projektu krytyki somatycznej, jest ona nastawiona zarówno na reprezentację doświadczenia literackiego (chodzi głównie o sam akt pisania, praktyki języka, mowę, która sytuuje się w tej poezji na różnych […]
W koncepcji Stanisława Mleczki (Mleczko 1901), rytm poetycki warunkowany jest dwoma rytmami fizjologicznymi: rytmem akcji serca i rytmem oddechowym. Fakt, że krew jest pompowana do mózgu w miarowych odstępach, przekłada się na zjawisko nazywane przez autora „metryką okresową myśli”, nadającą sinusoidalny przebieg intelektualnym czynnościom człowieka, nie tylko artystycznym. Jedną z […]
Sôma i sema – zestawienie dwóch greckich słów nie jest żadnym przypadkowym kalamburem, ale w istocie pokazuje fizyczną ekwiwalencję pomiędzy ciałem a znakiem. Słowa te ewokują też cały ciąg skojarzeń: ciało i znak, ciało rzeczywiste i ciało tekstu, somatyzm i semiologia (jako ogólna teoria znaku i w znaczeniu medycznym jako […]