Słowniki języka polskiego podają dwa zasadnicze znaczenia leksemu noga: 1) 'kończyna dolna’; 2) 'najniższa, końcowa część nogi, stopa’ (oraz znaczenia pochodne: 'część sprzętu, maszyny, stanowiąca podporę, postawę’ oraz przen. 'człowiek głupi, ślamazarny, niedołęga’). Stopa zaś – to 'najniższa część nogi, opierająca się na ziemi przy stawaniu i chodzeniu, przystosowana do […]
Filar, Dorota
16 wpisów
Sensualność, cielesność to kategorie, które nie mogą być w odniesieniu do człowieka analizowane jednowymiarowo. Ludzka sfera somatyczna jest w językowym obrazie człowieka odnoszona nie tylko do kategorii fizycznych, do wyłącznie zmysłowego odbioru świata. W doznaniach człowieka cielesność splata się bowiem nierozerwalnie z wymiarem emocjonalno-duchowym. Istnieje zatem ogromny zbiór jednostek języka, […]
Naturalne postrzeganie świata w odniesieniu do części ludzkiego ciała jest jednym z przejawów antropocentycznej interpretacji rzeczywistości, utrwalonej w językowym obrazie świata. Ręce „są pomocne”przede wszystkim przy kategoryzacji przestrzennej – przy najprostszym określaniu prawej i lewej strony świata. Mówimy, że coś znajduje się po prawej lub po lewej ręce, można też […]
Kolano to – według Słownika języka polskiego – 'część nogi – przednia dolna okolica uda i górna podudzia, leżąca przy stawie kolanowym; tenże sam staw’. Prostszą, bardziej zgodną z potocznym rozumieniem definicję proponuje zaś Anna Wierzbicka:”środkowa część nogi, gdzie noga może się zginać” (Wierzbicka 1975: 96). Inne znaczenia wyrazu wiążą […]
Definicja leksykalna brzucha – 'część tułowia człowieka i wyższych zwierząt zawierająca narządy trawienne, moczowe i wewnętrzne płciowe’ – wyraźnie łączy dwa elementy: opis zewnętrznej części ciała i wyliczenie narządów wewnętrznych. Semantyczne i pojęciowe oddzielenie obu tych elementów znaczenia słowa w wielu kontekstach nie wydaje się możliwe. Dane językowe wskazują, że […]
Bok (według definicji Słownika języka polskiego) to w podstawowym znaczeniu to 'prawa albo lewa strona tułowia człowieka lub zwierzęcia’. Źródła leksykalne nie notują w zasadzie żadnych synonimów, które mogłyby tu zostać poddane analizie (w pewnym sensie bliskoznaczne wyrazy strona, kierunek nie są nazwami somatycznymi). Konotacja 'reprezentowania człowieka przez wygląd’, istotna […]