Bohaterami informacji (W niniejszym opracowaniu terminu informacja używam „na oznaczenie zbioru wypowiedzi zróżnicowanych gatunkowo, ale spokrewnionych zarówno w sposobie ujmowania świata, w zakresie podstawowych intencji, jak i wyznaczników stylistycznych”. Ekwiwalentem terminologicznym tak rozumianej informacji jest określenie gatunki informacyjne. ) prasowych są ludzie – sprawcy, uczestnicy, osoby w jakiś sposób związane […]
synchronia
112 artykułów
W ogłoszeniach kierowanych wyłącznie do kobiet używa się nazw gramatycznie żeńskich. Nazwy te mogą być dwojakiego typu: 1. Gramatycznie żeńskie formy sufiksalne – w przebadanych ogłoszeniach odnaleziono 51 różnych tego typu form. Wśród nich przeważają formy z formantem -ka (np. sekretarka, opiekunka, telemarketerka), rzadsze są formy z -yni (-ini) (np. […]
Do morfologicznych wykładników płci należą zróżnicowane rodzajowo morfemy fleksyjne oraz morfemy słowotwórcze. Jest to najbardziej zróżnicowany wewnętrznie typ wykładnika. Ujawnia się w budowie morfologicznej zarówno rzeczowników osobowych (lub ich ekwiwalentów – substantywizowanych przymiotników i imiesłowów przymiotnikowych), jak również wyrazów względem nich podrzędnych, dostosowujących się do nich formalnie przymiotników, liczebników, czasowników. […]
Ogłoszenia kierowane wyłącznie do mężczyzn w zależności od sposobu zakodowania informacji o płci męskiej poszukiwanego kandydata do pracy rozpadają się na kilka podgrup: 1. Ogłoszenia zawierające prymarną nazwę męską mężczyzna, np. [1] Mężczyznom do handlu na bazarze, z zamieszkaniem pod Krakowem. (GW-P 32/2001, s. 4) W ogłoszeniach tych, podobnie jak […]
Badanie relacji języka i płci we współczesnych polskich ofertach pracy (Podstawę materiałową stanowiło ponad 3 tysiące ogłoszeń wyekscerpowanych z Dodatku do „Gazety Wyborczej” – „Praca” Nr 32 – 43, ukazującego się w każdy poniedziałek od 6 VIII do 22 X 2001 r.)wykazało, że pojęcie płci jest w nich konceptualizowane w […]
Badania nad statusem kobiet i mężczyzn we współczesnym świecie wpłynęły na wyodrębnienie się nowego kierunku badań językoznawczych – lingwistyki feministycznej. Ta nowa dziedzina językoznawstwa rozwinęła się w latach 70. w Stanach Zjednoczonych i Europie Zachodniej, zajmuje się szeroko rozumianą problematyką relacji języka i płci. Prace badawcze tego kierunku tworzą dwa […]
Badanie języka używanego w ogólnopolskiej wysokonakładowej prasie, przeprowadzone pod kątem stosowanych sposobów kodowania informacji o płci ujawniło, że w różnych typach czasopism płeć jest swoiście konceptualizowana i językowo wyrażana. W zależności od wagi kategorii płci w przedstawianym w danym czasopiśmie obrazie rzeczywistości opozycja płeć męska – płeć żeńska jest językowo […]
Odniesienie płciowe niektórych rzeczowników precyzuje kontekst ich użycia. Dotyczy to większości osobowych rzeczowników rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej i mnogiej (także ich tekstowych ekwiwalentów). Porównajmy znaczenia słowa student w poniższych zdaniach: [1]Spotkałem studenta pierwszego roku. [2] Student ma prawo do egzaminu poprawkowego. [3] Na wykład przyszło pięćdziesięciu studentów, w tym […]
Czasownik wąchać, rekonstruowany do czasów psł. w postaci ǫšǫ: ǫchajǫ (oboczność w 1. os. lp), ǫchati ‘wciągać woń, wąchać’ (SP I 51), został najprawdopodobniej utworzony za pomocą morfemu intensyfikującego –ch (a)- (por. SEJPB 681; Holub 1952: 426) i pierwotnie oznaczał‘mocno, intensywnie oddychać’ (por. Snoj 1997: 724). Tak utworzony typ czasowników […]
Odziedziczony z języka prasłowiańskiego wyraz język rekonstruuje się do postaci * (j)ęzy̏kъ, wtórnej w stosunku do wcześniejszego * (j)ęzy. Sufiks –kъ spełnił w tym wypadku funkcję strukturalną – przeniósł omawiany wyraz z archaicznej (niezaświadczonej w słowiańszczyźnie) kategorii słowotwórczej (masculinum na –ū-; (SP VI 114)) do żywej, czyli psł. deklinacji na […]