Figury, należące do dignitas, jednej z części tworzących elocutio, retoryka antyczna dzieliła na figury słów i figury myśli: pierwsze opierały się na konkretnych sposobach łączenia słów, drugie zaś polegały na przekazaniu danego sensu. Poza tą klasyczną klasyfikacją w wieku XVII wyróżniano też osobną kategorię w postaci figur amplifikacji, służących do […]
literatura
641 artykułów
To, co w dobie staropolskiej pojmowane było jako kulturowo obce, a więc egzotyczne (od gr. eksōtikos – obcy), nie w pełni odpowiada zarówno dzisiejszemu zakresowi tego pojęcia, wysoce rozdrobnionemu i migotliwemu, jak i nostalgicznej, romantycznej wersji charakterystycznej dla wieku dziewiętnastego. Dzieje się tak, pomimo iż w każdym przypadku egzotyka jest […]
Po metaforykę związaną z głosem czy dykcją poetycką przekładanej autorki/przekładanego autora Stanisław Barańczak sięga raczej rzadko (zaznacza jednak: „Jako tłumacza interesują mnie […] spotkania z […] poetami dialogu, nie Ginsbergowskiego »skowytu« i nie niedosłyszalnego szeptu wielu dzisiejszych solipsystów” (Barańczak 1994: 57)), lecz jako tłumacz, teoretyk i krytyk przekładu wiele uwagi […]
Tłumacz literatury powinien mieć „dobre ucho”. Istotą tego obiegowego powiedzenia nie jest wskazanie na skądinąd niezbędne w zawodzie tłumacza „ucho do języków” obcych, a więc łatwość ich opanowywania i biegłą znajomość, choćby tylko bierną. „Dobre ucho” tłumacza literackiego to również nie tylko jego „słuch językowy”, czyli wrażliwość na niuanse znaczeniowe […]
Jednym z ryzykownych, ale wyjątkowo ciekawych eksperymentów, jakie podjęte zostały w polskiej poezji tzw. nurtu lingwistycznego, jest próba ujęcia pewnego typu stanów psychosomatycznych, które są wynikiem kryzysu wiary podmiotu w kompensacyjną siłę znaku językowego, a w konsekwencji pogrążania się podmiotu w depresję czy melancholię. Julia Kristeva w książce poświęconej analizie […]
W świecie dwudziestowiecznej poezji polskiej idea postrzegania sensualnego jako tego sposobu percepcji świata, jaki najbliższy jest człowiekowi żyjącemu w zgodzie z przyrodą, człowiekowi wsi, „cyganowi”, człowiekowi-włóczędze, człowiekowi zakorzenionemu w naturze – wpisana została w pewnego rodzaju utopijne myślenie, dzięki któremu zyskała przede wszystkim znaczenie gwarancji życia pełniejszego i prawdziwszego. Uaktywnienie […]
Tytułowa fraza – ut pictura poesis, „poemat – niczym obraz” (Horacy 1988: 361), często też przywoływana w formie ut pictura poesis erit – pochodzi ze Sztuki poetyckiej (De arte poetica) – Listu do Pizonów Horacego i jest jedną z najbardziej znanych sentencji w dziejach estetyki, która stała się metaforą dotyczącą […]
Pole znaczeniowe sensualności zakreśla się niekiedy dość szeroko, wykraczając poza kategorie, które odnoszą się ściśle do wrażeń płynących z pięciu zmysłów. Jest to możliwe, gdyż owe wrażenia są konstytuowane i koordynowane przez mózg. Rola pierwiastka racjonalnego w doznaniach zmysłowych jest tym większa, im bardziej je niuansujemy i różnicujemy w obrębie […]
Głębokie rozczarowanie do języka zastanego, nieufność wobec słowa podporządkowanego sztucznym konwencjom, odrywającego się od swego desygnatu, tracącego oryginalność, unikatowość, indywidualność i prawdziwość kierowało wielu polskich poetów wieku XX ku poszukiwaniom źródeł języka poza nim samym, a przynajmniej poza językiem poprawnym i oficjalnym. Próby odnalezienia zagubionego słowa prawdziwego, idealnego, absolutnego skłaniały […]
Twórczość Tadeusza Różewicza w najważniejszym, najbardziej dla tego poety podstawowym nurcie, podporządkowana jest odtwarzaniu i przeżywaniu na nowo doświadczeń traumatycznych czasu Zagłady. Utwory autora Niepokoju odczytywać można jako swego rodzaju zapis zaburzeń potraumatycznych. O tym, że generowane przez doświadczenie traumatyczne poczucie rozpadu czy śmierci świata, anihilacji wszelkich wartości, ogołocenia z […]