Bronisław Świderski w Słowach obcego zapisał koszty translacji. Obcy, przybysz z innego świata – z kosmosu czy z kolonii – traci poczucie własnego ciała i staje się jedynie słowami, które są nieprzetłumaczalne. Ciało obcego zamienia się w słowa pod wpływem presji. Obcy pragnie pojąć niezrozumiały język kraju, do którego trafił, […]
proza
135 wpisów
Wacław Bojarski, jeden z „dwudziestoletnich poetów Warszawy”, autor wierszy i poematów prozą (ale i prozaik-nowelista) w liście do Anny Schnirstein zawarł następujące wyznanie: Wacław Bojarski : List do Anny Schnirstein: 18 Pisze mi się bardzo ciężko. Co za męka, co za męka cholerna! Jak ja jeszcze nic nie umiem! Zdarza […]
Podstawowe założenia literackiej geografii sensorycznej kładą nacisk na kilka czynników, przede wszystkim na fakt, że ramy percepcji uwarunkowane są nie tylko kulturowo i historycznie, ale też geograficznie. Specyficzne formacje krajobrazowe (góry, morza, pustynie, doliny, itd.) oraz regiony i miejsca wiążą się bowiem ze swoistymi i rozpoznawalnymi wrażeniami sensorycznymi, które tworzą […]
Sensualność, tak żywo obecna w całej twórczości reporterskiej Ryszarda Kapuścińskiego, znajduje szczególnie interesującą reprezentację w jego dwóch najważniejszych książkach – Cesarzu i Szachinszachu. Zmysły pełnią tu podwójną rolę: głównych narzędzi poznania i koncepcji twórczej organizującej styl całości. Innowacyjność dyptyku o władzy polega nie tyle na wzajemnym skontrastowaniu obu utworów, gdzie […]
Literatura po 1989 roku zainicjowała proces rewidowania stereotypów na temat macierzyństwa i ojcostwa, zaczynając od zmiany społecznego postrzegania ciąży i porodu (Budrowska 2000). Kwestie opieki, podziału obowiązków domowych znalazły się po 1989 roku w centrum dyskusji o rolach matek i ojców. Rewolucja w odczuwaniu i praktykowaniu tych ról odsłoniła ich […]
Historia zwierząt jako postaci literackich posiada dwie kluczowe tradycje: ezopową i naturalistyczną. Ta pierwsza sięga czasów starożytnych, a w literaturze nowoczesnej przejawia się głównie na gruncie twórczości dla dzieci i młodzieży (Waksmund 2012). Ta druga zaistniała w wieku XIX jako składnik doktryny wypracowanej przez Emila Zolę i jest głównym punktem […]
Zmysłowość stanowi istotny składnik sztuki pisarskiej Melchiora Wańkowicza. Jego śmiałe korzystanie z literackich dóbr, a więc także z artystycznie przetworzonych obserwacji sensualnych, wyzwolą w kształtującym się w dwudziestoleciu międzywojennym gatunku potrzebę docierania pod podszewkę historii, odnajdywania w jednostkowych zdarzeniach zuniwersalizowanych modeli, przyczynią się także do opisu percypowanej rzeczywistości w sposób […]
W książce zatytułowanej Genialna maszyna. Biografia serca czytamy: Stephen i Thomas Amidon : Genialna maszyna. Biografia serca: 174 W drugiej połowie XX wieku nasza zdolność do naprawy i ulepszania mięśnia sercowego rosła w imponującym tempie, serce ikona natomiast spadło do poziomu reklamy, poradników motywacyjnych, stylu życia i tanich cukierków. Oczywiście […]
Doświadczenie choroby umieszcza w centrum doznań ciało, za sprawą którego definiujemy schorzenie i kształtowaną przez nie tożsamość osoby cierpiącej czy zmagającej się z bólem, często nieodłącznym składnikiem choroby. Pryzmat literatury wikła nas dodatkowo w pośrednictwo języka, który próbuje znaleźć adekwatny odpowiednik dla doświadczenia choroby, i to, co wydaje się pozasłowne, […]
Jak pamiętamy przeszłość? Co może stać się katalizatorem wspomnień? Potrzeba całościowego spojrzenia na minione doświadczenia, reinterpretacji własnego życia, pojawia się szczególnie w okresie starości, co widać we wspomnieniach, spisywanych zazwyczaj pod koniec życia. Starość sprzyja powrotom do przeszłości, co wiąże się z mechanizmami pamięci, jak też jest rodzajem ucieczki przed […]