Reprezentacja akustycznych właściwości świata przyrody nacechowana jest w literaturze pozytywizmu zasadniczym paradoksem. Z jednej bowiem strony zakres tego zjawiska oraz stopień jego precyzji jest niezwykle duży: niemal każda charakterystyka naturalnej przestrzeni uwzględnia także jej aspekt foniczny, który dodatkowo poddawany bywa odrębnej analizie określającej pochodzenie dźwięków, a nawet ich interferencję. Z […]
słuch
139 wpisów
Specyfika nasłuchiwania polega na wzmożonym wysiłku percepcyjnym, który wynika z braku odpowiednio silnych bodźców audytywnych. Źródło dźwięku jest albo jeszcze zupełnie nieobecne, albo jego rozpoznawalność okazuje się – z powodu odległości czy swojej istoty – minimalna. Literatura pozytywizmu prezentując tego typu percepcję, czyni jej przedmiotem przede wszystkim odgłosy związane z […]
Dźwięki, słyszane za pośrednictwem słuchu zewnętrznego lub wewnętrznego, wykorzystywane w poezji romantycznej, umożliwiają ukazywanie ważnych zmian w sytuacji i kondycji podmiotu poetyckiego, umiejscawiają go w fikcjonalnym świecie i przynoszą wiedzę o różnych aspektach poetyckiej kreacji rzeczywistości. Pomimo wzrokocentrycznego nastawienia literatury w epoce romantyzmu słuch stanowi istotne uzupełnienie wrażeń płynących z poetyckiego […]
Dźwięki odgrywają istotną rolę w kreowaniu świata przedstawionego literatury romantycznej. Reprezentacje wrażeń brzmieniowych umożliwiają wytworzenie efektu mimetyczności, przedstawienia świata oraz wrażeń sensualnych. W mimetyzmie romantycznym w najogólniejszym zarysie ważna jest unifikacja dwóch strategii ujawniania się poetyckiego podmiotu. Jest to kreacja receptywnych możliwości podmiotu, zakorzenionego w świecie zewnętrznym, z jednoczesnym akcentowaniem […]
Percepcja słuchowa w literaturze jest zjawiskiem odnoszącym się do wszelkiego rodzaju wypełniających świat przedstawiony dźwięków, także tych doświadczanych przy użyciu tzw. słuchu wewnętrznego, wywoływanych z pamięci bądź tworzonych w wyobraźni na kształt zasłyszanych w rzeczywistości. Podmiot percepcji odbiera niekiedy pewne dźwięki swoim „uchem wewnętrznym”. Kwestia to dyskusyjna, czy w ogóle […]
Percepcja głosu to jedno z ważniejszych doświadczeń audialnych narratora Dużych liter Adama Ciompy. Poprzez głos postaci są identyfikowane i charakteryzowane, a dodatkowo lokalizowane i oceniane. Doświadczenie głosu drugiego człowieka – a także własnego – jest dla narratora okazją do określenia relacji personalnych czy przestrzennych. Określenia stosowanie w odniesieniu do głosów […]
Twórczość literacka Adama Ciompy obejmuje zaledwie jedną powieść – wydane w 1933 roku Duże litery – oraz opublikowany już po śmierci autora Szkicownik literacki (1937) zawierający krótkie próbki prozatorskie oraz rysunki Ciompy. Narodowe Archiwum Cyfrowe, syg. 1-K-2449 Powieść Duże litery stanowi z jednej strony ciekawy eksperyment literacki, z drugiej natomiast […]
Dźwięk w literaturze, rozumiany jako element świata przedstawionego, pełni rozmaite funkcje. Jedna z nich związana jest z relacjami, jakie zachodzą między zjawiskiem percepcji słuchowej a przestrzenią w literaturze. Dwiema kategoriami, które w pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę, rozpatrując audialną charakterystykę literackich przestrzeni, są kategorie: podmiotu i przedmiotu percepcji słuchowej. […]
Poetyckie obrazy przyrody w poezji Młodej Polski ukazywane były nie tylko za pośrednictwem opisu krajobrazu, postrzeganego za pomocą wzroku, choć oczywiście to wzrok dominował w percepcji natury. Pisarze tej epoki tworzyli również pejzaże foniczne, zarówno rejestrując wrażenia słuchowe doznawane w konkretnych przestrzeniach, zwłaszcza górskich, jak i kreując symboliczne wizje dźwięków […]
Termin „akuzja” został wprowadzony do badań nad percepcją słuchową przez polskiego fenomenologa Leopolda Blausteina w artykule O percepcji słuchowiska radiowego opublikowanym po raz pierwszy w roku 1938. Sam autor używa go w odniesieniu do doświadczeń audialnych odbiorcy słuchowiska radiowego. Warto dodać, że rozważania nad percepcją słuchowiska wpisują się w szerszy […]