Na bliski semantyczny związek słodyczy z miłością wskazywała już Anna Wierzbicka, która pisała: Anna Wierzbicka : Kocha, lubi, szanuje: 127-129 ’Słodkie chwile’ chyba (…) zawdzięczamy najczęściej innym ludziom. Mówi się też co prawda o 'słodyczy’ jakiegoś cichego letniego wieczoru – tzn. o jakiejś sytuacji w przyrodzie, która powoduje przeżycie słodyczy […]
smak
40 wpisów
Zakres pola W literaturze dotyczącej czasowników percepcyjnych wyróżnia się zazwyczaj trzy typy semantyczne predykatów (Apresjan 1995: 43-44, Paduceva 2000:189-190). Dwie grupy zawierają czasowniki opisujące percepcję z punktu widzenia osoby postrzegającej. Do jednej z nich należą predykaty zdarzeniowe oznaczające zdarzenie, w tym przypadku odbiór bodźca zmysłowego, które zachodzi bez udziału woli […]
Zakres pola Centrum pola semantycznego nazw cech odbieranych smakiem stanowią przymiotniki słodki, gorzki, kwaśny i słony. Oznaczają one cztery z pięciu wyróżnianych w nauce podstawowych doznań smakowych, za których odbiór odpowiadają poszczególne receptory smakowe. Tym piątym doznaniem, nieistniejącym w świadomości potocznej, jest niedawno wykryty smak umami – „pikantny lub przypominający […]
Zakres pola Nazwy cech odbieranych smakiem stanowią grupę niejednorodną. W jej obrębie można wyróżnić dwie klasy przymiotników: opisowe i wartościujące. Wśród przymiotników opisowych znajdują się nazwy zarówno podstawowych jakości smakowych (np. słodki), jak i doznań określonych bardziej szczegółowo (np. pieprzny). Opisowi towarzyszy z reguły wartościowanie, stanowi ono jednak konotacyjny, a […]
Warunkiem odczuć głębszych jest przezwyciężenie pierwszych smakowych wrażeń. Smak podobnie jak inne zmysły traktuje Witkacy głównie jako elementy odczuć duchowych. Najlepiej smakowe odczucia uzmysławiają fantastyczne potrawy wymienione w powieściach i opisy zażywania peyotlu. Peyotl ma smak odrzucający, dlatego być może przynosi intensywne odczucia wewnętrzne: „ekstrakt peyotlowy jest czarno-brunatno-zielony jak asfalt […]
Tadeusz Peiper zdaje sobie sprawę, że wzrokowy odbiór świata nie wystarcza dla oddania „uścisku z teraźniejszością” i nadaje sensoryczną przestrzenność swym tekstom także dzięki uruchomieniu zmysłów bezpośredniego kontaktu, do których obok węchu i dotyku należy smak. Wzrok potrafi pokonywać przestrzenie, ale aby doznawać za pomocą smaku, trzeba podejść bliżej, skrócić […]
W historii spożycia napojów alkoholowych w Polsce aż do ostatniej dekady XX w. można zauważyć zaledwie dwa-trzy zasadnicze punkty zwrotne. Rzecz jasna, owo „długie trwanie” należy postrzegać nie tylko jako efekt stałości gustów i tradycji, ale przede wszystkim ekonomiczno-technologicznych uwarunkowań, które aż do czasów rewolucji przemysłowo-urbanizacyjnej z drugiej połowy XIX […]
Compendium ferculorum albo zebranie potraw to pierwsza wydana drukiem i zachowana do dziś polska książka kucharska napisana przez Stanisława Czernieckiego, opublikowana w 1682 roku w Krakowie. Autor opisuje kuchnię magnacką i zwraca szczególną uwagę na zasady organizacji uczt-widowisk, wielkich uroczystości na dworach magnackich. Eksponując swą pozycję magnackiego kuchmistrza wyraźnie jednak […]
Kuchnia chłopska w XIX stuleciu, nawet w okresie pouwłaszczeniowym, była bardzo uboga. Urozmaicenie jadłospisu, zwrócenie uwagi na walory smakowe potraw przypadło dopiero na przełom XIX i XX w. Podstawą żywienia była zupa często na bazie dwóch składników: kapusty i ziemniaków. Spożywano ją dwa lub nawet trzy razy dziennie, kolejno na […]
Wiele z podejmowanych przez Wacława Potockiego tematów poetyckich przyciąga obrazy, których materia zaczerpnięta została z doświadczeń i obserwacji kulinarnych, biesiadnych czy kuchennych. Wyobraźnia autora Wojny chocimskiej, szczególnie wyczulona na bodźce zmysłowe, z upodobaniem odwołuje się do doznań smakowych, metaforyzując je i czyniąc narzędziem przekazu moralnego, religijnego czy metaliterackiego. Własne i […]