Czasowniki percepcji wzrokowej , takie jak zobaczyć, ujrzeć, dostrzec, spostrzec są często wykorzystywane do opisu zjawisk bardziej abstrakcyjnych, rozgrywających się przede wszystkim w psychice człowieka. Taki zabieg, polegający na przeniesieniu materiału leksykalnego, związanego z postrzeganiem wzrokowym, na zupełnie inną sytuację, można opisać w kategoriach metafory lub metonimii. Metaforę definiuję tu […]
wzrok
228 wpisów
Doniosłą rolę urody we wzbudzaniu miłości erotycznej podkreślają psychologowie, podając kilka przyczyn takiego stanu rzeczy. Najbardziej podstawową spośród nich jest poznawcza rola zmysłu wzroku – znaczne obszary naszego mózgu zajmują się przetwarzaniem bodźców wizualnych, dlatego są one dla nas najbardziej stymulujące (Fisher 2004: 77). Znalazło to odzwierciedlenie w językowym obrazie […]
O doniosłej roli wzroku w językowym obrazie relacji międzyludzkich dowodzą takie m.in. formuły pożegnalne, jak do widzenia, do zobaczenia, w które wpisana jest prognoza spotkania, utożsamionego z ponownym kontaktem wzrokowym (tak jakby inny rodzaj kontaktu nie miał znaczenia). Podobny wniosek o prymacie wzroku wyciągnąć można z analizy zwrotów stosowanych w […]
Zmysł wzroku to najistotniejszy spośród sensualnych perceptorów służących poznawaniu świata w twórczości Orzeszkowej. Pisarka uprzywilejowała obrazowe walory literatury, choć zakres jej wiedzy w dziedzinie sztuk plastycznych nie był rozległy, do tego ukształtowany pod wpływem estetycznego tradycjonalizmu (Olkusz 1998). W studium O powieściach T.T. Jeża z rzutem oka na powieść w […]
Ogólny poziom czy też status obrazu… Tadeusz Ulewicz określił tymi słowami: Tadeusz Ulewicz : Literacki portret Sarmatów (gawęda rzeczoznawcza i propozycje dyskusyjne): 14 Wychowanek Akademii Zamojskiej w dobrym skądinąd okresie pierwszym jej rozwoju, nie był – rzecz jasna – ks. Wacław Kunicki osobowością literacką większej klasy ani też umysłowością wyrastającą […]
„Postaciowanie panegiryczne” wymaga przynajmniej dwóch wstępnych wyjaśnień genologicznych: przedmiotem pochwały mogły być: osoby (chwalone poniekąd w każdym momencie życia, por. genetliakon, epitalamium, mowa pożegnalna przed podróżą i powitalna po powrocie, tren) oraz wielorakie rzeczy (miasta, rzeki, konie) czy zwycięstwa, a nawet pojęcia (np. sprawiedliwość). Panegiryk jako gatunek literacki sam był […]
Rymy dla oka – rymy dla ucha: para określeń ugruntowana pod wpływem poetyki klasycystycznej i związana z refleksją nad udziałem różnych zmysłów (także odbioru niesensorycznego, czysto intelektualnego) w percepcji rymu. Główny trzon w tej parze stanowiła kategoria rymów dla oka, ponieważ wiązała się ona z (faktycznym lub tylko hipotetycznym) zakwestionowaniem […]
„Wszytko, co obaczą oczy” (Potocki 2003: 79) to w poezji Wacława Potockiego syntetyczne określenie świata jako całości dostępnej postrzeganiu i doświadczeniu człowieka. „Mieć oczy” znaczy tyle, co wykazywać się zdolnością trzeźwej oceny rzeczywistości i zauważać oczywiste (Potocki 1915a: 133). Wzrok jest zmysłem dwuznacznym. Daje możliwość poznania tego, co dla oczu […]
Dla romantyków patrzenie nie było wyłącznie czynnością, której cel wyczerpuje się w poznaniu świata, jego kolorów i zmysłowych kształtów – epistemologiczny charakter spoglądania wiązał się nieodmiennie według pisarzy dziewiętnastowiecznych z próbą opisu tożsamości patrzącego podmiotu oraz relacji, jakie nawiązuje on z otaczającą go rzeczywistością. Dlatego Maurycy Mochnacki w rozprawie O […]
Patrzeć to najbardziej podstawowy czasownik tzw. czynnościowy percepcji wzrokowej. Jego odpowiednikiem dokonanym jest popatrzeć. Wystąpienia tego czasownika w prymarnym znaczeniu percepcyjnym1Patrzeć – Oprócz jego podstawowego znaczenia, które można wstępnie sparafrazować jako‘kierować wzrok’, notuje się znaczenia dodatkowe związane z pojęciem oceny, stosunku do czegoś, traktowania czegoś w jakiś sposób – np. […]