W hierarchii zmysłów obecnych w twórczości prozatorskiej Mirona Białoszewskiego, węchowi przypada miejsce pośrednie. Jest znacznie mniej istotny niż słuch czy wzrok, które odgrywają główną rolę w doświadczaniu świata przez autora Pamiętnika z powstania warszawskiego. Nie mniej okazuje się znaczący, zwłaszcza we współtworzeniu atmosfery opisywanych w prozie wnętrz mieszkalnych, miejskich ulic, […]
„Chamowo”
6 wpisów
Na równi z widzeniem Mirona Białoszewskiego intrygował problem ślepoty. Pisarz z wyboru przestawił się na nocny tryb życia: zaciemniał szczelnie okna, chodził spać o świcie, budził się popołudniu i w ciemnościach nocy — pisał, czytał, słuchał płyt z muzyką. Do późnych godzin nocnych trwały wtorkowe spotkania z przyjaciółmi, w nocy […]
Twórczość Mirona Białoszewskiego jest bez wątpienia wyjątkowo egocentryczna. Autor Rachunku zachciankowego stawia zarówno poetyckie „ja”, jak i bohatera swej prozy w centrum kreowanej rzeczywistości. Stąd też świat w Obrotach rzeczy, ale i późniejszych tomach pisarza, istnieje poza transcendencją, utylitaryzmem i ideologią. Liczy się tylko „ja”. Wiersz Swoboda tajemna z debiutanckiego […]
Miron Białoszewski, zapisując swoje utwory, „opowiada, nieustannie opowiada” (Głowiński 1997: 159). Dla jego twórczości charakterystyczne jest łączenie właściwości języka mówionego, potocznego i dziecięcego oraz rytmizacja i fonetyczne nacechowanie wypowiedzi (Barańczak 1974), a także patrzenie na świat „z tekstem”, podglądanie mowy „in statu scribendi” (Gleń 2004: 25–27). Na dostrzeżenie przez Białoszewskiego […]
Wydawać by się mogło, że to dźwięk i mowa, a nie cisza i milczenie są głównymi zjawiskami, na których koncentrowała się uwaga Mirona Białoszewskiego. Słynna jest akustyczna i językowa wrażliwość pisarza, która przejawiała się zarówno w pasjonowaniu się muzyką, jak i w tekstowym rejestrowaniu najrozmaitszych odgłosów i rytmów z otoczenia, […]
Dla specyfiki literackich reprezentacji percepcyjnego doświadczenia nowoczesnego miasta decydujące znaczenie miało kilka czynników. Po pierwsze, rewolucja technologiczna, a więc rozwój kinematografii, fotografii, fonografii, upowszechnienie telefonu, elektryczności, nowych środków komunikacyjnych, która wywołała radykalne natężenie bodźców zmysłowych i wpłynęła zarówno na zmianę ludzkiego sensorium, jak i sposoby doświadczania miasta (Singer 2009: 143-186). […]