Urządzenia mechaniczne służące do zapisu i transmisji dźwięku, które pojawiają się w świecie przedstawionym polskiej prozy dwudziestowiecznej, są wykorzystywane w różnych celach, zarówno przez jej bohaterów, jak i narratorów. Przy dźwiękach muzyki z gramofonu, adaptera czy radia jedni bohaterowie tańczą, inni jej wyłącznie słuchają. Narratorom często służą one do charakterystyki […]
Myśliwski Wiesław
10 artykułów
Odczytanie prozy Wiesława Myśliwskiego poprzez kategorie związane ze zmysłem słuchu pozwala nie tylko dostrzec istotną rolę, jaką odgrywa w niej fokalizacja słuchowa (Rembowska-Płuciennik 2006), lecz także zauważyć dokonujące się w świecie przedstawionym kolejnych powieści znamienne przejście od percepcji ciszy do percepcji dźwięków. Mówiąc w największym skrócie, spośród elementów składających się […]
Nie można powiedzieć, żeby spośród różnych rodzajów audiosfer opisanych w powieściach Wiesława Myśliwskiego melosfera (Gołąb 2003: 308) była wyjątkowo rozbudowana, trudno sobie jednak wyobrazić świat przedstawiony Pałacu bez fortepianu, Widnokręgu bez odtwarzanych na gramofonie tang czy Traktatu o łuskaniu fasoli bez saksofonu. Łączy je jedna cecha: są ważnym elementem świata […]
Słowo „zapach” w języku polskim kojarzone jest przede wszystkim z wonią przyjemną, mimo że zakres semantyczny tego pojęcia obejmuje całą gamę wrażeń węchowych, jakie człowiek jest w stanie odebrać. Mówiąc o zapachu wsi w nurcie dwudziestowiecznej prozy chłopskiej, należy mieć na uwadze ten szerszy zakres znaczeniowy przywołanego pojęcia, bowiem pisarze […]
Wzrok, słuch czy węch pozwalają zidentyfikować dany element otaczającej rzeczywistości (lub przynajmniej ustalić poszczególne jego właściwości) bez konieczności zmniejszania dystansu między podmiotem a przedmiotem poznania. Dotyk tymczasem wymaga od poznającego bezpośredniego kontaktu z nieznanym, każe zbliżyć się do niego na niebezpieczną odległość, a tym samym narazić się na konsekwencje takiego […]
Myśliwski jest autorem powieści, które zwracały uwagę swoją artystyczną i myślową odkrywczością, prowokowały do poszukiwania dla siebie nowych określeń, gdyż nazwanie ich wyłącznie powieściami wydawało się zbyt mało mówiące” – pisała przed laty Bogumiła Kaniewska (Kaniewska: 17). Szczególną postać – w powyższym kontekście – przybiera Traktat o łuskaniu fasoli Wiesława […]
W hierarchii zmysłów pojawiających się w prozie Wiesława Myśliwskiego, wzrok pełni z pewnością funkcję najważniejszą, stając się epistemologicznym narzędziem w procesie nieustającego poznawania świata, charakterystycznym dla narracji tegoż autora (a sprawiającym, że fabularna struktura jego powieści podporządkowana jest wzorcowi nie kończącej się inicjacji). Konsekwentnie wprowadzana narracja pierwszoosobowa sprawia, że na […]
Badacze twórczości Myśliwskiego niewiele uwagi poświęcili zmysłowi dotyku, choć wszyscy niemal podkreślali sensualny charakter jego prozy. Znaczenie dotyku w Widnokręgu doceniła Seweryna Wysłouch, pisząc: „Miłość do Anny ukazana jest wyłącznie poprzez mowę ciała: poprzez sensualistyczne wrażenia Piotra: wzrok i dotyk. Nieprzypadkowo rozdział ostatni, traktujący o historii ich uczucia, zatytułowany został […]
Przyglądanie się roli zmysłu smaku w prozie Wiesława Myśliwskiego prowadzi do interesującej obserwacji: kolejne powieści składają się na historię „rozsmakowywania się” narratorów, dorastania do świadomej przyjemności jedzenia, które – w ujęciu klasyka – są naturalną ludzką potrzebą, odpowiedzią na cierpienie, jakie wpisane jest w kondycję ludzką. Tak bowiem Antheleme Brillant […]
Czym pachnie proza Wiesława Myśliwskiego? Jakkolwiek banalnie by to nie zabrzmiało, należałoby odpowiedzieć zapewne: światem. Charakteryzując epicki charakter utworów pisarza, Seweryna Wysłouch stwierdziła: Seweryna Wysłouch : Twórczość Wiesława Myśliwskiego – wyzwaniem dla badacza literatury: 29 Wielka epika Myśliwskiego nie ma nic wspólnego z tradycją XIX-wieczną, rezygnuje z kategorii „obiektywnego” narratora, […]