„Człowiek jest to duch, który z woli Bożej uwięziony został w ciele, w materii, to jest w ziemi, aby zwyciężył przeciwności krępujące go i żył wolny na ziemi, aby duch, to jest wyższe żyło w niższym w wolności swej, wedle prawa swojego wyższego” (Towiański 1882a: 53). Zacytowana wypowiedź Andrzeja Towiańskiego […]
Romantyzm
Historia poezji obfituje w rozmaite koncepcje, usiłujące zamknąć w wyczerpującej formule jej „zasadę” czy „istotę”. Wśród proponowanych w ciągu wieków teorii wiele odwoływało się do obrazowości oraz – często jedynie w domyślnym kontraście – do pojęciowości. Przeważały wśród nich warianty dwóch wykluczających się ujęć poezji, w obu przypadkach przeciwstawiające ją […]
Jednym z ważnych przeżyć związanych z romantycznym doświadczeniem ciała jest łącząca się z nim trauma, uraz psychiczny, który wynika z cierpienia ciała czy też poczucia łączącego się z nim ograniczenia. O takim urazie świadczyć będzie bądź częste powracanie związanych z nim tematów korporalnych w twórczości pisarza, bądź specyficzne fantazmatyczne opracowanie […]
Łzy są efektem szczególnego doświadczenia, ale także samym doświadczeniem, są materialnym świadectwem uczuć i odczuć, ale także elementem sygnifikacji, uzyskują ponadto aspekt performatywny – będąc efektem wywołują efekty. Łzy nie kończą, ale domagają się dalszego ciągu, kontynuacji. Stają się językiem, kiedy brak języka, „mówią”, kiedymowa jest niemożliwa; są reakcją impulsywną, […]
W literaturze polskiej motyw „żywego trupa” ma długą i szacowną tradycję, sięgającą jeszcze czasów romantyzmu. „Żywy trup – ktoś, kto jeszcze nie umarł, ale już nie żyje, albo ktoś, kto choć jeszcze żyje, to już umarł – pojawia się w wierszu Adama Mickiewicza Gdy tu mój trup (powst. 1838-1839), w […]