W Polsce najobszerniejszym i niewątpliwie najpełniejszym kompendium wiedzy o stroju, o zewnętrznych rekwizytach oraz o higienicznych praktykach świętych był – od czasu swej publikacji w 1579 roku aż do pierwszej ćwierci XX wieku – zbiór Żywotów Świętych Starego i Nowego Zakonu Piotra Skargi. Rozpisana na wszystkie dni roku liturgicznego kompilacja […]
Skarga Piotr
Tradycja piśmiennictwa pasyjnego – bardzo dobrze ugruntowana w literaturze chrześcijańskiej od starożytności do XVII w. – może wydawać się dość jednorodna, obejmuje bowiem zespół pism, których warstwa fabularna konsekwentnie wiąże się z zagadnieniem martyrium – męczeńskiej śmierci za wiarę. Co jednak istotne, ze względu na wartość historyczną narracji oraz ich […]
Kara śmierci to najstarszy sposób uwalniania państwa lub społeczeństwa od niepożądanych jednostek – rękami kata lub za pomocą ognia, wody i ziemi. Była ona zasądzana przede wszystkim wobec buntowników; osób spiskujących przeciw władcy i władzy; planujących lub realizujących zamach na życie monarchy lub urzędników państwowych; dopuszczających się różnorakiej zdrady i […]
Pokuta to postawa człowieka wobec jego grzechu i grzeszności – zarówno wobec własnych występków, jak również wobec szeroko pojętego zła. Postawa ta powinna być zakorzeniona w bojaźni Bożej, w pokornym żalu za popełnioną winę, w gotowości do walki z jej następstwami, wreszcie – w ufności w łaskę Bożą, poświadczonej licznymi […]
Ascetyka to fundamentalny dział teologii duchowości. Już w trzech pierwszych wiekach chrześcijaństwa otrzymała ona bardzo solidne podstawy praktyczne, natomiast od IV wieku była poddawana intensywnej refleksji teoretycznej oraz rozmaitym kodyfikacjom, które przyczyniły się do jej upowszechnienia i rozwoju. Za pierwszych ascetów, uosabiających wzorzec postawy pokutnej oraz życia cnotliwego, tradycja uważała […]
Świętość – jako kategoria antropologiczna – otrzymała trwałą literacką wizualizację w starochrześcijańskim piśmiennictwie hagiograficznym, przede wszystkim w żywotach pustelników. Trzeba jednak pamiętać, że wzór osobowy pustelnika-ascety miał wyraźne inspiracje biblijne – także w zakresie jego zewnętrznych atrybutów; inspiracją były tu postaci proroka Eliasza (2 Krl 1, 8) oraz św. Jana […]