Ekfraza pojmowana jako technika szczegółowego i unaoczniającego opisu nie ma jednoznacznej, stałej definicji (Preston 2011: 115). W klasycznej teorii retorycznej wiąże się z przekonaniem o wizualizacyjnych możliwościach języka, natomiast w sensie genologicznym oznacza wyspecjalizowaną metodę deskrypcji dzieł plastycznych (Haffernan 2004: 1-8): wytworów sztuki malarskiej, rzeźbiarskiej lub architektonicznej (Gorzkowski 2001: 37), […]
Twardowski Kasper
6 wpisów
W epoce staropolskiej pod pojęciem mitów, określanych jako fabuły, bajki (sam wyraz „mit” wszedł języka polskiego dość późno i nie jest jeszcze notowany przez Lindego), rozumiano opowieści o bogach tworzące mitologię antyczną. Wiedzę o niej szesnasto- i siedemnastowieczni poeci czerpali z mitografii, szkolnych słowników i kompendiów, ale źródłem najbardziej bezpośrednim […]
W piśmiennictwie dawnym obserwujemy występowanie charakterystycznego typu metaforyki, opartego na porównaniach różnego rodzaju odgłosów natury – takich jak śpiew ptaków, ujadanie psów, szmer potoku, burzowe grzmienie etc. – domuzyki. Możemy interpretować to zjawisko jako dążenie do sui generis literackiego restrukturyzowania i porządkowania rzeczywistości, ujmowania jej w kategoriach dzieła sztuki, któremu […]
Afekt, podobnie jak harmonia, jest jednym z podstawowych pojęć, które organizuje myślenie o muzyce w dawnych wiekach. Jak pouczały ówczesne traktaty filozoficzne i medyczne, odwołując się do autorytetu Arystotelesa, afekt miał naturę podwójną: psychiczną oraz fizjologiczną, sensualną. Stąd też muzyka, pojmowana zarówno jako aktywność intelektualna jak i sztuka pobudzająca zmysł […]
Sensualne obrazowanie, podobnie jak wartościowanie bogactwa zmysłowej oferty świata przechodzi w utworach Kaspra Twardowskiego swoistą ewolucję, będącą konsekwencją zmian, którym ulega twórczość poety już niemal u samych jej początków. Przeobrażenie, które dotknie przede wszystkim tematycznej sfery tych wierszy, dokonuje się w krótkim czasie, między rokiem 1617 a 1618, czyli pomiędzy […]
Topos pięciu stopni miłości (quinque lineae amoris, quinque gradus amoris, quinque partes amoris) obecny był w średniowiecznej i wczesnonowożytnej literaturze łacińskiej oraz wernakularnej, także staropolskiej. Jako schemat retoryczny charakteryzujący kolejne fazy rozwijania się miłości, począwszy od spojrzenia (visus) przez rozmowę (allocutio), dotyk (tactus), pocałunek (osculum) do aktu miłosnego (coitus), pozwalał […]