Cielesność stała się w ciągu ostatnich dekad jedną z głównych kategorii w całej refleksji humanistycznej, także zatem literaturoznawstwie i w kulturowej teorii literatury, tym samym można dziś o niej mówić jako o kategorii poetologicznej i antropologiczno-kulturowej. Zgodnie wskazuje się obecnie na niewystarczalność terminu „ciało”, wprowadza się albo nowe określenia, albo […]
ciało
223 wpisy
Romantyczne dążenia do odmalowania przystającego do ówczesnej wizji ludowości obrazu kultury chłopskiej sprowadzały się często do manipulowania materiałem folklorystycznym w celu wyeliminowania naturalnych „chropowatości“ rodzimej literatury oralnej. Próby dostosowania folkloru do wymogów kultury oficjalnej prowadziły do wyzucia go z autentyzmu i do infantylizacji, zwłaszcza poprzez usuwanie bądź modyfikowanie elementów wzbudzających […]
Relacje między kategorią cielesności i tekstem zacieśniają się w refleksji teoretycznej począwszy od ostatnich dekad XX wieku i trwają do czasów nam współczesnych. Zjawisko to można wiązać z wieloma zagadnieniami, przede wszystkim ze zmianami, jakie zaszły zarówno w zakresie znaczeniowym pojęcia tekstu, jak i w sposobach pojmowania kategorii cielesności. Zacznijmy […]
Choć synonimiczne terminy body art i art corporel pojawiły się jednocześnie w 1971 roku (Donguy 1998:126), tylko ten pierwszy upowszechnił się jako nazwa nurtu działań artystycznych, w których ciało ludzkie (zwykle nagie) jest narzędziem, tworzywem lub obiektem sztuki (Benthal 2002: 235). Body art uznaje się za odmianę lub (nie mające […]
Rolę ciała w początkowym okresie twórczości Zbigniewa Warpechowskiego można sprowadzić do narzędzia lub swoistego przekaźnika w praktykach intermedialnych. Pierwsze bowiem performanse artysty miały tego typu genealogię. Ich podłożem były próby skonfrontowania różnych wypowiedzi artystycznych (poezji i jej deklamacji, gestów i zachowań parateatralnych, gry na instrumentach muzycznych, rysunku, malarstwa, przedmiotów gotowych […]
Literacka, ukształtowana w stylu groteskowym reprezentacja czucia wewnętrznego propriocepcji (łac. proprio – własny), nazywanej szóstym zmysłem lub zmysłem pozycji ciała, ma w twórczości Witolda Gombrowicza związek z konstrukcją podmiotu narratora i podmiotu bohaterów powieściowych, stanowi ważny aspekt autocharakterystyki i/lub postaci literackiej, staje się także punktem wyjścia do sproblematyzowania zagadnienia tożsamości […]
W schyłkowej fazie XVIII w. nastąpił przełom w zakresie rozumienia, widzenia i przeżywania śmierci w wymiarze indywidualnym i społecznym. Dotyczy to zarówno doświadczenia śmierci własnej (oczekiwanej), jak też śmierci cudzej (śmierci drugiego). Szereg zjawisk społecznych, kulturowych i literackich, ściśle związanych z kształtowaniem się nowoczesnej kulturowej postawy wobec śmierci miało wówczas […]
Bronisław Świderski w Słowach obcego zapisał koszty translacji. Obcy, przybysz z innego świata – z kosmosu czy z kolonii – traci poczucie własnego ciała i staje się jedynie słowami, które są nieprzetłumaczalne. Ciało obcego zamienia się w słowa pod wpływem presji. Obcy pragnie pojąć niezrozumiały język kraju, do którego trafił, […]
Propriocepcja zaliczana jest do tych modalności zmysłowych, które często nie mieszczą się w tradycyjnie wyznaczanej, umownej i historycznie oraz kulturowo zmiennej liczbie zmysłów. Rzadko funkcjonuje również w potocznej świadomości jako modalność zmysłowa. Bywa utożsamiana lub mylona z kinestezją, gdyż oba terminy stosuje się dla określenia specyfiki percepcji w odniesieniu do […]
Literatura po 1989 roku zainicjowała proces rewidowania stereotypów na temat macierzyństwa i ojcostwa, zaczynając od zmiany społecznego postrzegania ciąży i porodu (Budrowska 2000). Kwestie opieki, podziału obowiązków domowych znalazły się po 1989 roku w centrum dyskusji o rolach matek i ojców. Rewolucja w odczuwaniu i praktykowaniu tych ról odsłoniła ich […]