Sensualność, tak żywo obecna w całej twórczości reporterskiej Ryszarda Kapuścińskiego, znajduje szczególnie interesującą reprezentację w jego dwóch najważniejszych książkach – Cesarzu i Szachinszachu. Zmysły pełnią tu podwójną rolę: głównych narzędzi poznania i koncepcji twórczej organizującej styl całości. Innowacyjność dyptyku o władzy polega nie tyle na wzajemnym skontrastowaniu obu utworów, gdzie […]
sensualność
Historia zwierząt jako postaci literackich posiada dwie kluczowe tradycje: ezopową i naturalistyczną. Ta pierwsza sięga czasów starożytnych, a w literaturze nowoczesnej przejawia się głównie na gruncie twórczości dla dzieci i młodzieży (Waksmund 2012). Ta druga zaistniała w wieku XIX jako składnik doktryny wypracowanej przez Emila Zolę i jest głównym punktem […]
Zmysłowość stanowi istotny składnik sztuki pisarskiej Melchiora Wańkowicza. Jego śmiałe korzystanie z literackich dóbr, a więc także z artystycznie przetworzonych obserwacji sensualnych, wyzwolą w kształtującym się w dwudziestoleciu międzywojennym gatunku potrzebę docierania pod podszewkę historii, odnajdywania w jednostkowych zdarzeniach zuniwersalizowanych modeli, przyczynią się także do opisu percypowanej rzeczywistości w sposób […]
Jak pamiętamy przeszłość? Co może stać się katalizatorem wspomnień? Potrzeba całościowego spojrzenia na minione doświadczenia, reinterpretacji własnego życia, pojawia się szczególnie w okresie starości, co widać we wspomnieniach, spisywanych zazwyczaj pod koniec życia. Starość sprzyja powrotom do przeszłości, co wiąże się z mechanizmami pamięci, jak też jest rodzajem ucieczki przed […]
Jak zauważa Dorota Korwin-Piotrowska, wizualizacja jest „odwiecznym dążeniem podróżopisarstwa” (Korwin-Piotrowska 2001: 161), stanowi potwierdzenie odbycia podróży, jest odpowiednikiem autorskiej naoczności. Badaczka wyróżnia dwa funkcjonujące od końca XVIII wieku typy relacji z podróży: bardziej naukowy, naocznościowy, zawierający szczegółowe opisy oraz „bardziej swobodny, skupiony na ulotnych wrażeniach, doznaniach sensualnych” (Korwin-Piotrowska 2001: 161). […]
Utwór autotematyczny to taki, który na różne sposoby wskazuje na siebie jako na artefakt. Prezentuje się jako coś „zrobionego”, powstałego w pewnych okolicznościach, według określonych konwencji, drogą takich a nie innych wyborów. On sam, a nie tylko tworzony przezeń świat przedstawiony staje się równoprawnym przedmiotem odbioru. Można wyróżnić trzy szczegółowe […]
Zmysły a typologia przekładu Kategorie sensualne, choć nieuwypuklane przez teoretyków przekładu, są immanentnie obecne w procesie tłumaczenia międzyjęzykowego, a także w odbiorze przekładu-produktu. Udział poszczególnych zmysłów na wejściu i na wyjściu leży u podstaw jednej z zasadniczych typologii przekładu: Rodzaje przekładu a zmysły Schemat przedstawia tradycyjny podział typów przekładu, na […]
Czym jest sensualizm w religijności ludowej? Sensualizm uznawany jest przez wielu badaczy za jedną z podstawowych cech polskiej religijności ludowej, choć zakres odniesienia tego terminu oraz sposób jego definiowania czy też opisywania bywa bardzo różny i pozostaje przedmiotem dyskusji (Kasprzak 1999: 38, Zowczak 2000: 31). Kategorię tę w polskich badaniach […]
W światopoglądzie ludowym istniało bardzo silne przekonanie o stałej łączności między „tym” i „tamtym” światem oraz różnorodnych relacjach wiążących ludzi żyjących ze zmarłymi. Tym samym wierzono w to, że dusze przodków w określonych sytuacjach powracają do swych dawnych siedzib albo też ciągle przebywają na „tym świecie”, a ich obecność jest […]
Sposób ukazywania percepcji zmysłowej w prozie pierwszoosobowej jest w znacznym stopniu uzależniony od cech, które przesądzają o swoistości tej odmiany epiki. Chodzi o dwie związane ze sobą właściwości: przyporządkowanie wypowiedzi narracyjnej konkretnej postaci, różnej od autora i przynależnej do świata przedstawionego utworu, oraz tendencję do nadawania owej wypowiedzi kształtu przypominającego […]