Rycina jest odbitką graficzną (grafiką) uzyskaną na papierze lub tkaninie z uprzednio przygotowanej matrycy (płyty metalowej, kamienia, tworzywa sztucznego), na której umieszczono za pomocą wycinania, rytowania, wytrawiania rysunek. W przeciwieństwie do innych dzieł sztuki, w których najpierw powstaje obiekt, który później może być reprodukowany, w przypadku ryciny (jak również fotografii), […]
wzrok
Dzieło niemieckiego franciszkanina Thomasa Murnera (1475-1537), Chartiludium logicae sive logica memorativa to podręcznik do nauki logiki, wykorzystujący w nauczaniu mnemotechnikę i karty do gry. Najstarsza zachowana edycja pochodzi z 1509 roku (Strassburg), aczkolwiek istnieją świadectwa, iż dzieło to było wydane drukiem już dwa lata wcześniej w krakowskiej oficynie Jana Hallera […]
Na ogół uważa się, że kobiety lepiej rozróżniają barwy, a także znają i używają o wiele więcej określeń barw niż mężczyźni. Badania rzeczywiście to potwierdzają. Różnice dotyczą nie tylko rozmiaru leksykonu barw, ale także jego struktury (Stanulewicz 2010). Barwa a płeć – stan badań O znajomości barw i ich nazw […]
Nazwy barw mają swoje prototypowe odniesienia, którymi są obiekty naturalne (zob. Teodorowicz-Hellman 1998, Tokarski 2004, Waszakowa 2000, Wierzbicka 1996). Dla polskich prymarnych nazw barw Krystyna Waszakowa (Waszakowa 2000: 23-24) proponuje następujące prototypy: biały – śnieg i dzień, czarny – noc, czerwony – krew i ogień, zielony – żywe rośliny, żółty […]
Zasygnalizowane w tytule hasła dwa podstawowe terminy: „odbicie” i „zwierciadło” mieszczą się w szeroko rozumianej problematyce wzroku. W malarskich alegorycznych przedstawieniach pięciu zmysłów lustro jest alegorią wzroku. Musimy pamiętać, że między „odbiciem” i „zwierciadłem” istnieje zarówno związek przyległości: każde zwierciadło odbija jakieś obrazy, jak i rozdzielność: nie wszystkie odbite obrazy […]
Wzrok w średniowiecznej hierarchii zmysłów W średniowiecznej kulturze Zachodu wzrok nadal dzierży pierwszeństwo, wśród innych zmysłów. Jacques Le Goff i Nicolas Truong piszą, iż w tej epoce to „jeden z najważniejszych zmysłów” (Le Goff, Truong 2006: 71, por. też 82). W interesującej nas epoce często badania nad postrzeganiem świata (optyka) […]
Kulturę rzymską, a szczególnie jej wzrokocentryczność, tworzyło dziedzictwo greckiej tradycji, co oznacza, iż wzrok jest tu zmysłem dominującym, a słuch, mimo że znajduje się tuż obok, jednak zajmuje miejsce drugie. Doskonale potwierdzają ten pogląd różne przysłowia i sentencje, dla przykładu przypomnijmy tę oto: „Homines amplius oculis quam auribus credunt – […]
W ostatnich latach w Polsce i w innych krajach zauważyć można rosnące zainteresowanie problematyką barw wśród naukowców reprezentujących różne dyscypliny. Publikowane prace dotyczące kolorów – naukowe, popularno-naukowe, paranaukowe i poradnikowe – można podzielić na następujące grupy (Stanulewicz i Pawłowski 2011: 302-303; por. Komorowska i Stanulewicz 2010: 7): (a) prace stricte […]
Charakterystyka postaci w prozie Michała Choromańskiego to literacki przejaw aktualizacji podstawowych założeń fizjonomiki (zakładającej istnienie związku pomiędzy wyglądem bohaterów a ich psychiką i zachowaniem) będącej wcześniej przedmiotem zainteresowania zarówno filozofów starożytnych, jak i OBJAŚNIENEI nowożytnych, lekarzy, a przede wszystkim dziewiętnastowiecznych pisarzy, zwolenników tej koncepcji. W prozie Michała Choromańskiego związki pomiędzy […]
W prozie fabularnej Michała Choromańskiego konstrukcyjny charakter percepcji wzrokowej ujawnia się najpełniej w deskrypcjach spacjalnych. Dzieje się tak zarówno wówczas, gdy przestrzeń opisywana jest przez narratora auktorialnego, jak i wtedy, kiedy ukazuje się ją punktu widzenia narratora pierwszoosobowego. Ten ostatni nierzadko problematyzuje w wypowiedziach autotematycznych i zwrotach do czytelnika/ czytelniczki […]