Wyspiański wszedł do teatru jako malarz, z czym wiąże się fakt, że także kompozycję dramatu postrzegał malarsko, plastycznie, poprzez linię i kolor. Pogląd autora Wesela, że inscenizowanie dramatu zaczyna się od wyboru barwy – „Jeśli się myśli o teatrze, trzeba zaczynać od kolorów” (Strzelecki 1957: 70) – niesie w sobie […]
wzrok
Mianem „czasowniki percepcji wzrokowej” określa się takie czasowniki jak widzieć, zobaczyć, patrzeć i inne o podobnym znaczeniu. W odniesieniu do czasowników percepcyjnych w językach naturalnych przyjmuje się powszechnie rozróżnienie wprowadzone przez Rogersa (Rogers 1971 ), w polskiej literaturze językoznawczej rozpowszechnione przez Grzesiaka (Grzesiak 1983 ) tzw. czasowników stanowych (np. widzieć), […]
Wzrok (obok słuchu) jest dla dziejopisa podstawowym narzędziem poznania rzeczywistości przede wszystkim obecnej, ale również i przeszłej. W pierwszym rzędzie podmiotem poznającym jest on sam, kiedy poprzez bezpośredni ogląd zdarzeń, słuchanie o nich od naocznych świadków oraz lekturę takich relacji pochodzących od innych osób nabywa wiedzę o faktach, którym poświęca […]
Samuel Maskiewicz (ok. 1580 – ok. 1640), pułkownik husarski i podwojewodzi nowogródzki, był autorem obszernego pamiętnika obejmującego lata 1594-1621, który jest uznawany za jeden z najwybitniejszych pod względem literackim zabytków tego rodzaju piśmiennictwa z pierwszej połowy XVII wieku. Dla Maskiewicza-narratora wzrok stanowi główny zmysł uczestniczący w percepcji rzeczywistości. Taka rola […]
Wizualizacje zajmują szczególną pozycję wśród obrazów mentalnych innych modalności zmysłowych, gdyż wzrok pełni uprzywilejowaną funkcję w procesach ludzkiej kognicji. Wizualizacje jako obrazy mentalne dostarczają informacji o obiektach (ich wymiarach, kształcie, fakturze, kolorze, pozycji w przestrzeni, cechach jakościowych) oraz o relacjach przestrzennych – informacja ta kodowana jest i przetwarzana niezależnie od […]
Kontrowersje wokół pojęcia obrazowania mentalnego mają swą długą tradycję i obejmują różne kręgi problemowe oraz dziedziny nauki (Kaufmann, Cornoldi 1996). Na gruncie epistemologii dotyczą potencjalnego udziału obrazowania w myśleniu i statusu samych obrazów mentalnych. Refleksje na ten temat pojawiały się u Arystotelesa, Platona, brytyjskich empirystów. We współczesnych badaniach W XIX […]
Ograniczenia władzy wzroku i deformacje wyników postrzegania wynikają w cyklu podolskim Włodzimierza Odojewskiego z konsekwentnego obrazowania ludzkiej cielesności jako słabej, poddanej procesom chorobowym. Nie jest to niedyspozycja przypadkowa czy przemijająca. „To paskudne jakieś oklapnięcie” bohaterów cyklu (Odojewski 1964: 54), będące ich najczęstszym stanem fizycznym, sprawia, że widzą oni swoje otoczenie […]
Są to najbardziej podstawowe, najbardziej neutralne „stanowe czasowniki percepcji wzrokowej” w języku polskim. Stanowią one parę aspektową. Wspólnym elementem znaczeniowym wszystkich stanowych czasowników percepcyjnych jest informowanie o 1) uzyskaniu przez podmiot wiedzy o otaczającym go świecie na skutek 2) pewnych procesów zachodzących w jego organizmie, czyli prościej: tego, co dzieje […]