Patrzenie na góry rozumiane jako rodzaj doświadczenia wzrokowego na przełomie XIX i XX wieku zyskuje wiele różnorodnych świadectw artystycznych. Okres ten kondensuje w sobie tendencje, które zrodziły się w antropologii i sztuce romantyzmu oraz te, będące wynikiem przemian kulturowo-cywilizacyjnych modernizmu. Można je ująć w formuły wywodzące się z estetyzmu angielskiego […]
wzrok
228 wpisów
Termin „słowografia” opisuje dzieła w szczególny sposób łączące słowo i obraz. To prace przyjmujące zwykle postać zadrukowanych kart papieru, zawierające spójny tekst literacki oraz jednocześnie silnie nacechowane wizualnie (szczególne układy typograficzne, elementy piktorialne) i, niekiedy także, dźwiękowo (Drucker 1996: 128-140). Ich percepcja angażuje zmysły na inne sposoby niźli odbiór utworów […]
Kształtująca się przez wieki kultura kulinarnajest odzwierciedleniem panujących obyczajów i norm społecznych. Każdy naród wytworzył swoje własne formy i zasady spożywania posiłków. Mówiąc o kulturze kulinarnej można wyróżnić cztery jej składowe: sztukę kulinarną, doktrynę grzeczności, etnodietetykęoraz sztukę podawania potraw. Estetyka stołu obejmuje gustowne i funkcjonalne przygotowanie stołu do spożywania serwowanych […]
Obrazowość i obrazowanie – kategorie odwołujące się do wizualności, choć wypracowane w ramach różnych nurtów badawczych (teorii literatury oraz językoznawstwa kognitywnego) – są dla przekładu jednakowo ważne. Obrazowość pośrednia i bezpośrednia – jeden z tradycyjnych, obok fikcji i nadorganizacji językowej, wyróżników literatury – uruchamia proces wizualizacji, który w lekturze oryginału […]
Polskie Towarzystwo Eugeniczne (dalej PTE) powstało na początku lat 20. ze stowarzyszeń społeczno-lekarskich zawiązanych na przełomie XIX/ XX w. W latach międzywojennych PTE działało bardzo prężnie; dysponowało własnym periodykiem „Zagadnienia Rasy” (przemianowanym w 1938 r. na „Eugenika Polska”), kinem „Urania” ulokowanym nieopodal Uniwersytetu Warszawskiego na ulicy Nowy Świat, urządzało kursy […]
O ile bikiniarz w latach 50. symbolizował obszar niezależności od stalinowskiej stylistyki, o tyle wizerunek plastyczki, który narodził się później (po Październiku’56) był już dowodem porażki komunizmu w walce wytoczonej „burżuazyjnej” modzie. Słowem: bikiniarz symbolizował walkę z estetyką komunistyczną, plastyczka zaś pieczętowała jego klęskę. Oczywiście style noszenia się nie zawsze […]
W warunkach braku wolności politycznej ubiór, czy jego elementy są jednym z przejawów wyrażania oporu albo manifestacji niezależności poglądów. Guziki z wizerunkiem Kościuszki na mundurze studenckim w okresie Królestwa Kongresowego (1815-1830), czarna sukienka po powstaniu styczniowym (1864 r.), wyglansowane wysokie oficerki w latach okupacji niemieckiej, opornik w klapie marynarki w […]
W przypadku relacji polsko-żydowskich mówić możemy o pograniczu jako sferze, w której dochodzi do spotkania elementów pochodzących z obu kultur i formowania się nowej – płynnej i zmiennej – kulturowej całości (Strauss 1985: 9). To kulturowe pogranicze ma szczególny przestrzenny wymiar, uwarunkowany charakterem „żydowskich miejsc” i „żydowskiej przestrzeni” (Jewish Topographies […]
W poezji XX wieku (między innymi w twórczości Bolesława Leśmiana, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Andrzeja Bursy i Wisławy Szymborskiej) człowiek (wraz z roślinami i zwierzętami) wpisany jest w szeroko pojęty ekosystem i – aby zachować harmonię – musi podjąć komunikację międzygatunkową. Szczególnie istotnym jej aspektem wydaje się porozumienie wzrokowe, […]
W literaturze pozytywistów zjawiska, które pozwalają mówić o widzeniu wewnętrznym – marzenia, zwidy, halucynacje, wizje, sny, wspomnienia, „widziadła” – są ważnym elementem realistycznego przedstawienia, podlegając jego regułom, a zarazem (zwłaszcza w późniejszej twórczości) stając się stymulatorem przekraczania jego ograniczeń ku ujęciom parabolicznym czy fantastycznym. Pokazywane są one jako codzienne doświadczenia […]