Cyprian Kamil Norwid niejednokrotnie narzekał, że nie ma w polskiej literaturze romantycznej „kobiet istotnych i całych” (Norwid 1971b: 188). W Białych kwiatach czytamy symptomatyczną wypowiedź na temat tytułowej bohaterki Marii Malczewskiego: „[…] to tylko krzyk jeden kobiety, która k o c h a n k ą nie śmiała być jeszcze, […]
„Maria”
O kategorii ducha w romantyzmie wiemy już prawie wszystko, natomiast ciało romantyczne i jego historie ciągle pozostają w dużej mierze nieznane. Fakt ten świadczy m. in. o dokonującym się w epoce upodrzędnieniu ciała względem ducha. Brzozowski pisał, że romantycy konstruowali zastępczą rzeczywistość duchową, w której przebywali chętniej niż w otaczającym […]
Erotyka w literaturze romantycznej kształtowana jest przez romantyczną koncepcję miłości oraz powiązaną z nią cenzurę, której poddana została zmysłowość romantycznego doświadczenia erotycznego. Geneza tej cenzury jest złożona – spośród różnych jej wymiarów rolę kluczową odgrywał nie tylko konwenans i obyczajowość, literacka stylistyka i moda, ale także mit miłości romantycznej, specyficzne […]
Wzrok Romantycznedoświadczenie erotyczne ma charakter wielozmysłowy, niewątpliwie jednak obecność zmysłów jest w nim podporządkowana dominacji wprowadzającego dystans oka. Pozostałe zmysły ulegają atrofii (dotyk i przede wszystkim smak) lub szczególnemu literackiemu skonwencjonalizowaniu (zapach, słuch). Dominuje przy tym perspektywa męskiego spojrzenia. Romantyk widzi i opisuje, aczkolwiek – paradoksalnie – opis ten ukazuje […]
Choć pisarzom romantycznym trudno odmówić wrażliwości na fizyczne piękno oczu, zwłaszcza ich kolor, to przyznać należy, że równie często opis oczu lub spojrzenia był im potrzebny do tego, by podkreślić brak zakorzenienia człowieka w świecie. To właśnie spojrzenie mogło być według nich sygnałem nieobecności postaci, jej związku z inną rzeczywistością […]