Piękno – także fizyczne piękno człowieka – jest niewątpliwie kategorią odczuwaną indywidualnie. Możemy jednak odnaleźć w języku wykładniki potocznej (utrwalonej jako pewien stereotyp) kategoryzacji estetycznej, odnoszonej do ludzkich cech fizycznych. W językowej konwencji odnajdujemy np. pewną grupę wyrażeń, oceniających wygląd rąk: ręce piękne, zadbane, subtelne; białe, alabastrowe, delikatne, wypielęgnowane dłonie […]
Ucieleśnienie
30 wpisów
Pięta to 'tylna część stopy’. Leksem ten jest związany przede wszystkim ze”sceną chodzenia”, co podkreśla etymologia słowa: nazwa pięta pochodzi od 'stąpania, kroczenia’, zawiera ten sam rdzeń co wyrazy pąć (’droga’), pątnik (’pielgrzym’). Podobnie jak w wypadku większości nazw części ciała, mamy tu do czynienia z sytuacją przenoszenia obserwacji dotyczących […]
Obserwacja fizycznych cech człowieka często bywa inspiracją przy językowej interpretacji cech osobowości i zachowania: ludziom o zgarbionych, pochylonych plecach przypisujemy najczęściej słabszą kondycję, mniejszą siłę fizyczną lub mniejsze siły witalne. Utrwalone w języku metaforyczne pojmowanie siły jako cechy duchowej (por. np. wyrażenia: siła duchowa, moralna, psychiczna) pozwala charakteryzować człowieka, właśnie […]
Słowniki języka polskiego podają dwa zasadnicze znaczenia leksemu noga: 1) 'kończyna dolna’; 2) 'najniższa, końcowa część nogi, stopa’ (oraz znaczenia pochodne: 'część sprzętu, maszyny, stanowiąca podporę, postawę’ oraz przen. 'człowiek głupi, ślamazarny, niedołęga’). Stopa zaś – to 'najniższa część nogi, opierająca się na ziemi przy stawaniu i chodzeniu, przystosowana do […]
Naturalne postrzeganie świata w odniesieniu do części ludzkiego ciała jest jednym z przejawów antropocentycznej interpretacji rzeczywistości, utrwalonej w językowym obrazie świata. Ręce „są pomocne”przede wszystkim przy kategoryzacji przestrzennej – przy najprostszym określaniu prawej i lewej strony świata. Mówimy, że coś znajduje się po prawej lub po lewej ręce, można też […]
Termin „synestezja” (z gr. syn – razem, aisthesis – czucie, postrzeganie) oznacza mimowolną, dziedziczną i występującą stosunkowo rzadko (częściej u kobiet niż u mężczyzn, częściej u osób lewo- niż praworęcznych) skłonność ludzkiego umysłu do łączenia wrażeń wywoływanych przez jeden ze zmysłów z wrażeniami wiążącymi się zazwyczaj z innymi doświadczeniami zmysłowymi […]
Badania nad zjawiskiem rytmu powiązane z wersologią upowszechniły się w Polsce już w dwudziestoleciu międzywojennym. Roman Ingarden wskazywał na wielowarstwowe ukształtowanie tekstu literackiego i podkreślał ważność „warstwy językowo-brzmieniowej”: „Warstwa językowo-brzmieniowa – pisał – pozostaje w pamięci raczej pod postacią pogłosu charakterystycznych rytmów lub innych tworów brzmieniowych wyższego rzędu” (Ingarden 1936: […]
Powidoki to seria obrazów namalowanych przez Władysława Strzemińskiego w latach 1948-49. W wydanym przez Muzeum Sztuki w Łodzi, obejmującym całość twórczości artysty katalogu Władysław Strzemiński 1893-1952 znajdujemy osiem dzieł zakwalifikowanych do tego cyklu. TU WSTAWIĆ P O NAZWIE Lesniak Andrzej_Powidoki Wladyslawa Strzeminskiego_zalacznik2 Strzemiński zobrazował w nich funkcjonowanie tzw. kontrastów następczych, […]
Teoria widzenia Władysława Strzemińskiego jest zbiorem wykładów, spisanych w latach 1948/49, wydanych w roku 1958, już po śmierci artysty. Powstała jako studium ewolucji widzenia ludzkiego. Ściśle związana z praktyką malarską Strzemińskiego, jest w całym korpusie jego twórczości najważniejszym opracowaniem zagadnienia kluczowego dla modernistycznej awangardy. Zagadnienie widzenia pojawiało się w twórczości […]
Termin „marker somatyczny” utworzył neurolog Antonio R. Damasio dla wyjaśnienia ścisłego biologiczno-funkcjonalnego powiązania ludzkich procesów poznawczych, emocjonalnych i reakcji somatycznych (Damasio 1999: 199-228). Działanie systemu markerów somatycznych w jego interpretacji jest empirycznym dowodem na fałszywość dualistycznego pojmowania relacji ciała i umysłu. Oznaczył on tym mianem automatycznie pojawiające się u człowieka […]