Starość jest pojęciem „mało precyzyjnym […], którego znaczenie pozostaje niejasne” (Minois 1995: 11), nie sposób bowiem rozstrzygnąć, kiedy się zaczyna ani jakie czynniki – fizjologiczne, psychologiczne czy społeczne – rozstrzygają o jej początku. W powszechnym odczuciu jednak „starości doświadczamy przede wszystkim za pośrednictwem ciała” (de Beauvoir 2011: 339). Wiąże się […]
Wstręt
16 wpisów
W prozie Terleckiego dotyk – element współtworzący sensualne usytuowanie postaci wobec świata – występuje jako aspekt budujący fundamentalną jego opresyjność. W ten sposób objawia się owa fizycznie wyrażająca się presja, której ulegają wszyscy bohaterowie utworów pisarza. W największym chyba stopniu na doświadczeniu jawnej, fizycznej przemocy cudzego dotyku opiera się konstrukcja […]
Spośród trzech zasadniczych, komunikacyjnych funkcji dotyku: wspierającej, afiliacyjnej (kojarzonej z potwierdzaniem przynależności jednostki do określonej grupy społecznej) oraz funkcji związanej z władzą (także poznawczą) w utworach Witolda Gombrowicza eksponowane są najczęściej dwie ostatnie. Twórca skupia się na problematyzowaniu ich negatywnych aspektów pozostających w związku z wyrażaniem agresji, doświadczaniem i stosowaniem […]
W swoich dziełach filozoficznych Witkacy rozróżniał dwa rodzaje odczuć cielesnych: zewnętrzny i wewnętrzny dotyk, czy mówiąc inaczej: czucia cielesne wewnętrzne i zewnętrzne (Witkiewicz 2003: 14). Pogląd na cielesność to centralny punkt jego filozofii, którą określał jako monadologię. W Witkacowskiej monadologii, traktowanej przez autora jako filozofia realistyczna, czyli opierająca się na […]
Warunkiem odczuć głębszych jest przezwyciężenie pierwszych smakowych wrażeń. Smak podobnie jak inne zmysły traktuje Witkacy głównie jako elementy odczuć duchowych. Najlepiej smakowe odczucia uzmysławiają fantastyczne potrawy wymienione w powieściach i opisy zażywania peyotlu. Peyotl ma smak odrzucający, dlatego być może przynosi intensywne odczucia wewnętrzne: „ekstrakt peyotlowy jest czarno-brunatno-zielony jak asfalt […]
Ogólnoludzka „adaptacja która odstraszała naszych przodków od jedzenia niebezpiecznego pokarmu zwierzęcego” (Pinker 2002: 413) to wstręt: ponadkulturowa i fizjologiczna reakcja odczuwana na widok gnijących zwłok. W ich obliczu nie sposób myśleć, uniemożliwia to wymiotujące ciało. Myśl pojawia się dopiero wtedy, gdy uda nam się od owego abjektu1Abjekt – W terminologii […]