W tradycyjnej kulturze chłopskiej obcy – jako osoba przybywająca spoza orbis interior – uosabiał wszystkie właściwości świata nieoswojonego, niepodlegającego prawom, jakie rządzić miały kosmosem danej społeczności. Uchodził on zatem za istotę, która nie mieściła się w ramach przyjętej definicji swojskości i której nie sposób było przypisać jednoznacznie określonego statusu. Obcość […]
Wilczyńska, Elwira
7 wpisów
Łzy / Płacz Łzy, podobnie jak reszta wydzielin ludzkiego ciała, należą do substancji mediacyjnych. Ich fizjologia sytuuje je na granicy ciała człowieka i tego, co do ciała nie należy, produkowane są wprawdzie przez organizm, ale nie stanowią jego integralnej części, znajdują się więc na pograniczu życia i śmierci (Paluch 1995: […]
Usta w koncepcjach ludowej fizjonomiki Ludowa fizjonomika pozwalała na podstawie kształtu ust poznać cechy ich właściciela, w przypadku kobiet natomiast – czynić analogie między wargami ust a wargami sromowymi. Żywiono przekonanie, że usta duże, o pełnych wargach znamionują człowieka szczerego i namiętnego, a także rozmownego („wielka gęba” – osoba gadatliwa, […]
Słowo „zapach” w języku polskim kojarzone jest przede wszystkim z wonią przyjemną, mimo że zakres semantyczny tego pojęcia obejmuje całą gamę wrażeń węchowych, jakie człowiek jest w stanie odebrać. Mówiąc o zapachu wsi w nurcie dwudziestowiecznej prozy chłopskiej, należy mieć na uwadze ten szerszy zakres znaczeniowy przywołanego pojęcia, bowiem pisarze […]
Wzrok, słuch czy węch pozwalają zidentyfikować dany element otaczającej rzeczywistości (lub przynajmniej ustalić poszczególne jego właściwości) bez konieczności zmniejszania dystansu między podmiotem a przedmiotem poznania. Dotyk tymczasem wymaga od poznającego bezpośredniego kontaktu z nieznanym, każe zbliżyć się do niego na niebezpieczną odległość, a tym samym narazić się na konsekwencje takiego […]
Oko w koncepcjach ludowej fizjonomiki Wygląd oczu, uważanych za zwierciadło duszy, zdradzał charakter ich właściciela. Według najprostszej klasyfikacji posiadaczom jasnych oczu przypisywano uczciwość, spokojne usposobienie i marzycielstwo, właścicielom ciemnych natomiast – nieszczerość i złe intencje. Bardziej złożone koncepcje brały pod uwagę również takie kryteria jak kolor tęczówki i kształt oka. […]
Histeria / szaleństwo Szaleństwo, obłęd, obłąkanie, opętanie, paranoja, wariactwo, pomieszanie lub utrata zmysłów to różne określenia tego samego stanu – odchylenia od norm psychicznych, obowiązujących w danym kręgu kulturowym (Paluch 1995: 71). Mimo powszechności występowania na całym świecie, szaleństwo bywa różnie interpretowane i waloryzowane w zależności od specyfiki kręgu kulturowego, […]