Zakres pola W opisach pól semantycznych percepcji zmysłowej wyróżnia się zazwyczaj trzy typy semantyczne predykatów: czasowniki oznaczające bierny odbiór bodźców zmysłowych przez subiekt (np. widzieć, słyszeć), czasowniki oznaczające percepcję czynną – celowe działania subiektu nakierowane na odbiór bodźców (np. patrzeć, słuchać) oraz czasowniki opisujące sytuację odbioru bodźca od strony postrzeganego […]
język
153 wpisy
Zmysł węchu zazwyczaj jest zaliczany do tzw. zmysłów pierwotnych lub niższych w odróżnieniu od zmysłów wyższych, których działanie polega na wielostopniowym przepływie informacji. Jego system receptoryczny jest bezpośrednio połączony z analizatorem gnostycznym spełniającym jednocześnie funkcję analizatora sensorycznego i percepcyjnego. Istotą węchu jako zmysłu drugorzędnego jest to, że opuszka węchowa, w […]
Zmysłowość olfaktoryczna to zmysłowość pierwotna, uwarunkowana wieloma czynnikami psychofizjologicznymi. Ten fakt na zasadzie opozycji natura : kultura warunkuje wiele jej aspektów kulturowych. Bywa więc węch na przykład źródłem doznań estetycznych, a ich opis w różnym stopniu wpływa na wartość języka artystycznego. Na pograniczu tej diady można usytuować woń potu, którą […]
Znaczenie Przymiotniki mokry i suchy należą do grupy nazw cech odbieranych dotykiem. W definicjach znaczeń tych wyrazów zawartych we współczesnych słownikach języka polskiego pojawiają się spójniki (np. lub, ani), które sugerują istnienie dwóch znaczeń (odcieni znaczeniowych) opisywanych leksemów, por. definicje z ISJP: „Mokra rzecz lub osoba to taka, która pokryta jest […]
Przymiotniki śliski i lepki należą do nazw cech odbieranych dotykiem. W obrębie tej grupy semantycznej tworzą one podgrupę wyrażeń oznaczających zdolność do spowodowania jakiejś zmiany w relacji między obiektem charakteryzującym się daną cechą i drugim obiektem, z którym wchodzi on w kontakt. Znaczenie i łączliwość przymiotnika śliski Przymiotnik śliski jest […]
Psychologowie uważają, że wonie i ich grupy nie mają wyraźnych granic. Jest to teza odczuwalna intuicyjnie, jednak nie do udowodnienia. Ma ona swoje źródło w pracach i autorytecie Władysława Witwickiego. Większość zapachów, co wynika z ustaleń dotyczących percepcji jednostkowych, charakteryzuje się wystarczającą wyrazistością umożliwiającą ich identyfikację. Trudności z systematyzowaniem woni […]
Przyczyny psychofizjologiczne decydują o tym, że języki naturalne raczej nie tworzą nazw bezpośrednio się odnoszących do woni. Krystyna Pisarkowa pisała więc o słownictwie nazywającym wydzielanie i przyjmowanie zapachów, nie zaś o wyrazach nazywających same zapachy (Pisarkowa 1972), i stwierdziła, że nazwy woni powstają przez połączenie z jednostkami zapożyczonymi z innych […]
Najwięcej słownictwa olfaktorycznego znajdujemy w tekstach literackich, przy czym ich nasycenie zapachami jest u różnych autorów nierównomierne. Tak więc na przykład nazwy wrażeń zapachowych w Panu Tadeuszu pojawiają się wyjątkowo. Są to między innymi: woń bigosu, […]
Przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele i mają one między innymi podłoże psychofizjologiczne i kulturowe nie bez znaczenia są tu także fizyczne i chemiczne właściwości substancji zapachowych. Rozważania o lingwistycznych aspektach zjawisk olfaktorycznych trudno usytuować w jakimś określonym nurcie badawczym, trudno też w badaniu tych zjawisk stosować jakąś ściśle sprecyzowaną […]
Etymologia czasowników baczyć, obaczyć, zobaczyć, rzeczownika baczność oraz wyrazów pokrewnych (zob. indeks) Czasownik baczyć nie ma jasnej etymologii. Badacze tacy jak E. Berneker, R. Trautmann, V. Jagić, A. Vaillant, F. Sławski, M. Vasmer, a współcześnie W. Boryś, skłaniają się do wywodzenia go od tego samego rdzenia co oko, psł. *akis […]