Onomatopeja właściwa to jeden z dwóch podstawowych rodzajów (obok onomatopei odmiennej) onomatopei. Wyrażenia takie pełnią pewną funkcję komunikacyjną i mogą być nośnikami pewnego znaczenia, ale nie wszystkie są wyrażeniami języka (nie są znakami językowymi). Semiotycznie są one przede wszystkim oznakami emocji, które cechuje sygnalizowanie przez nie stanów emocjonalnych mówiącego, wieloznaczność […]
semantyka
W ujęciu tradycyjnym podstawowe „czasowniki percepcji słuchowej” to takie czasowniki, jak słyszeć, usłyszeć, słuchać, słychać i brzmieć. Są one (z wyjątkiem czasownika niewłaściwego (słychać) podstawą wielu innych czasowników prefiksalnych (np. przesłyszeć się, niedosłyszeć, dosłuchać, przesłuchać, wybrzmieć, zabrzmieć), które nazywają różne aspekty procesu percepcjidźwięków przez człowieka. Tekstowa frekwencja tych wyrażeń wskazuje, […]
W przeciwieństwie do „stanowych czasowników percepcji słuchowej” czasowniki czynnościowe referują sytuacje, w których podmiot zdania można uznać za wykonawcę czynności (za agensa). Znaczenie czasownika słuchać fundowane jest na znaczeniu czasownika słyszeć, co oznacza, że podmiot percepcji słyszy pewien dźwięk (dociera on do jego uszu), ale dodatkowo wykonuje pewne czynności mentalne, […]
Czasowniki brzmienia to grupa czasowników, które referują czynności (lub procesy) związane z powstawaniem dźwięków. Referowanie to zawsze łączy się z: (i) przypisaniem danemu obiektowi cechy tego, że spowodował lub może powodować powstanie dźwięku; (ii) przypisaniem temu dźwiękowi pewnych cech (np. podaniem okoliczności, w których dany dźwięk powstaje). W porównaniu z […]
Czasowniki mówienia (verba dicendi) to podgrupa czasowników brzmienia. To czasowniki, które referują używanie głosu (wydobywanie dźwięku mowy) w celu przekazania komunikatu językowego. W literaturze przedmiotu najczęściej analizowane one są jednak niezależnie od czasowników brzmienia i rozumiane jako czasowniki, do których można dołączyć okolicznikową frazę „jakim głosem” (Kozarzewska 1990, Greń 1994), […]
Zakres pola W opisach pól semantycznych percepcji zmysłowej wyróżnia się zazwyczaj trzy typy semantyczne predykatów: czasowniki oznaczające bierny odbiór bodźców zmysłowych przez subiekt (np. widzieć, słyszeć), czasowniki oznaczające percepcję czynną – celowe działania subiektu nakierowane na odbiór bodźców (np. patrzeć, słuchać) oraz czasowniki opisujące sytuację odbioru bodźca od strony postrzeganego […]
Zmysł węchu zazwyczaj jest zaliczany do tzw. zmysłów pierwotnych lub niższych w odróżnieniu od zmysłów wyższych, których działanie polega na wielostopniowym przepływie informacji. Jego system receptoryczny jest bezpośrednio połączony z analizatorem gnostycznym spełniającym jednocześnie funkcję analizatora sensorycznego i percepcyjnego. Istotą węchu jako zmysłu drugorzędnego jest to, że opuszka węchowa, w […]
Zmysłowość olfaktoryczna to zmysłowość pierwotna, uwarunkowana wieloma czynnikami psychofizjologicznymi. Ten fakt na zasadzie opozycji natura : kultura warunkuje wiele jej aspektów kulturowych. Bywa więc węch na przykład źródłem doznań estetycznych, a ich opis w różnym stopniu wpływa na wartość języka artystycznego. Na pograniczu tej diady można usytuować woń potu, którą […]
Znaczenie Przymiotniki mokry i suchy należą do grupy nazw cech odbieranych dotykiem. W definicjach znaczeń tych wyrazów zawartych we współczesnych słownikach języka polskiego pojawiają się spójniki (np. lub, ani), które sugerują istnienie dwóch znaczeń (odcieni znaczeniowych) opisywanych leksemów, por. definicje z ISJP: „Mokra rzecz lub osoba to taka, która pokryta jest […]
Przymiotniki śliski i lepki należą do nazw cech odbieranych dotykiem. W obrębie tej grupy semantycznej tworzą one podgrupę wyrażeń oznaczających zdolność do spowodowania jakiejś zmiany w relacji między obiektem charakteryzującym się daną cechą i drugim obiektem, z którym wchodzi on w kontakt. Znaczenie i łączliwość przymiotnika śliski Przymiotnik śliski jest […]