W hierarchii zmysłów pojawiających się w prozie Wiesława Myśliwskiego, wzrok pełni z pewnością funkcję najważniejszą, stając się epistemologicznym narzędziem w procesie nieustającego poznawania świata, charakterystycznym dla narracji tegoż autora (a sprawiającym, że fabularna struktura jego powieści podporządkowana jest wzorcowi nie kończącej się inicjacji). Konsekwentnie wprowadzana narracja pierwszoosobowa sprawia, że na […]
wzrok
228 wpisów
Wieś Reymonta naznaczona jest przede wszystkim barwami przyrody, w mniejszym stopniu kolorami chłopskich strojów, w najmniejszym – architektury. Wydaje się, że to w sposobie „malowania” natury – do oddania której pisarz używa szerokiej i wielobarwnej palety – zawiera się najpełniejsza manifestacja postaw Reymonta wobec koloru wyrażanego werbalnie. Kolorystykę tę należy […]
Spojrzenie w twórczości Gabrieli Zapolskiej nie jest neutralne, ma płeć. Pisarka wielokrotnie i na różne sposoby wskazuje „różnicę między męskim i kobiecym patrzeniem.” (Kłosińska 1999: 39) Różnica ta ujawnia się w trzech, związanych z wymianą spojrzeń bądź samym patrzeniem, wymiarach: podmiotowym, eksploracyjnym i komunikacyjnym. Dynamika seksualnej różnicy płci, zapisanej w […]
Charakter obrazów obcych i obcości w literaturze polsko-żydowskiej uwarunkowany jest transkulturowym charakterem tego piśmiennictwa. Jako twórczość powstająca w polsko-żydowskiej strefie kontaktu literatura polsko-żydowska przejmuje i adaptuje niektóre z kodów reprezentacji obcych występujących w literaturze polskiej i łączy je z wyselekcjonowanymi kodami reprezentacji obcych właściwymi literaturze żydowskiej. W związku z selekcją […]
Aspekt postrzegania wzrokowego w prozie Władysława Lecha Terleckiego pojawia się przede wszystkim w kontekście poznawczym. Choć występuje też motyw deformacji widzenia jako przejawu opresyjnej siły historii, której podlegają bohaterowie, postrzeganie wzrokowe związane jest jednak najczęściej z różnie wykorzystywanym motywem zwierciadlanego odbicia. Protagoniści obserwują własne odbicie w lustrze, a ten obraz […]
Sposób, w jaki Władysław L. Terlecki posługuje się kolorami, można sprowadzić do sfunkcjonalizowania ich w dwóch aspektach: konstruowania świata przedstawionego w jego zmysłowej pełni, w ramach ograniczeń konwencji narracyjnej, i poddawania ich zabiegom figuracyjnym. Ta pierwsza – dość oczywista funkcja, w prozie Terleckiego wyraźnie podporządkowana jest naczelnej stosowanej przez niego […]
Dominacja metaforyki wizualnej w krytycznoliterackim dyskursie pozytywistów przejawiała się m.in. w częstym sięganiu po terminologię sztuk plastycznych, szczególnie malarstwa. Użycie czasownika „malować” w odniesieniu do twórczości literackiej było nieomal językową manierą wielu autorów. Mianem „malarskiej” określano też powieść realistyczną, mając na myśli „bogactwo przestrzeni przedstawionej w powieści, szerokie tło, wielość […]
Sonet Jana Andrzeja Morsztyna Na krzyżyk na piersiach jednej panny, umieszczony w zbiorze Lutnia w zespole 19 sonetów o tematyce erotycznej (Lutnia 166-184), stanowi przykład libertyńskiej gry z bogatą tradycją duchowości pasyjnej, wykorzystaną do przedstawienia pożądania i zaspokojenia seksualnego. W grze tej istotną funkcję pełni zmysł wzroku: Jan Andrzej Morsztyn […]
Wśród obiektów architektonicznych umieszczanych na przełomie XVIII i XIX wieku w polskich ogrodach typu angielskiego szczególną popularnością cieszyła się ruina. Teoretycy i projektanci, kształtując czy przystosowując określony teren na potrzeby parku lub ogrodu, często podkreślali znaczenie znajdującej się tam budowli w stanie rozkładu, zniszczenia. W przypadku braku rozwaliny w przestrzeni, […]
W 1815 r., po upadku Napoleona, Królestwo Polskie stało się państwem zależnym od Cesarstwa Rosyjskiego. Jego władcą stał car Rosji – Aleksander I, a oba państwa zostały złączone ze sobą unia personalną. Namiestnikiem Królestwa Polskiego został były generał napoleoński – Józef Zajączek, natomiast głównodowodzącym Wojskiem Polskim został brat cara – […]