Doświadczenia ciałai cielesności w twórczości Aleksandra Wata nie należy wiązać wyłącznie z dręczącą go chorobą bólową. Twórczość Wata odpowiada niemal dokładnie założeniom projektu krytyki somatycznej, jest ona nastawiona zarówno na reprezentację doświadczenia literackiego (chodzi głównie o sam akt pisania, praktyki języka, mowę, która sytuuje się w tej poezji na różnych […]
literatura
641 artykułów
Carmen figuratum, zwany też wierszem obrazkowym, shaped poem, shaped verse czy też po niemiecku Bilderlyrik jest utworem ułożonym na stronicy w kształt przedmiotu, o którym jest mowa w tekście. Pierwowzorem tego typu utworów są greckie technopaegina, które inspirowały wiele rozwiązań pojawiających się później np. w angielskiej poezji metafizycznej czy w […]
Cielesność stała się w ciągu ostatnich dekad jedną z głównych kategorii w całej refleksji humanistycznej, także zatem literaturoznawstwie i w kulturowej teorii literatury, tym samym można dziś o niej mówić jako o kategorii poetologicznej i antropologiczno-kulturowej. Zgodnie wskazuje się obecnie na niewystarczalność terminu „ciało”, wprowadza się albo nowe określenia, albo […]
Relacje między kategorią cielesności i tekstem zacieśniają się w refleksji teoretycznej począwszy od ostatnich dekad XX wieku i trwają do czasów nam współczesnych. Zjawisko to można wiązać z wieloma zagadnieniami, przede wszystkim ze zmianami, jakie zaszły zarówno w zakresie znaczeniowym pojęcia tekstu, jak i w sposobach pojmowania kategorii cielesności. Zacznijmy […]
Z pozoru mogłoby się wydawać, że zmysł węchu i związane z nim doświadczenie zapachu powinny należeć do uprzywilejowanych zjawisk sensualnych w romantyzmie. Są one przecież szczególnie aintelektualne i emocjonalne (sytuują się bardziej po stronie doświadczania niż poznawania (Merleau-Ponty 2001: 71i nn.)); pozwalają na bezpośredni kontakt ze światem, co stanowiło jeden […]
Tematyzowanie w poezji nowoczesnej sytuacji odbioru ludowej muzyki wokalnej najczęściej łączy się ze stylizacją wiersza albo jego części na wybraną, mniej lub bardziej utrwaloną w powszechnej świadomości, formę tej muzyki, jakiś jej aspekt czy też konkretną pieśń, nierzadko poprzez cytat fragmentu tej pieśni bądź jej parafrazę. W efekcie takiego odniesienia […]
Dla zrozumienia antropologicznego wymiaru mechanizmów percepcyjnych przedstawionych w pismach Andrzeja Bobkowskiego ważne są deklaracje dookreślające jego relację z otoczeniem: „Zamieniam się w jakiś instrument i daję na sobie grać” (Bobkowski 1957: 122). W tego typu zapisach uwidacznia się zasadniczo receptywne rozumienie relacji podmiotu ze światem go otaczającym. Nie jest to […]
Bachtinowskie pojęcie karnawalizacji oznacza światopogląd opozycyjny wobec oficjalnego porządku i jego instytucji, kwestionujący przyjęte hierarchie, ekscentryczny, odwracający je w poetyce świata na opak, posługujący się parodią, satyrą, groteską, profanacją, nawiązaniami do kultury ludowej. Według Bachtinowskiej metafory, kultura oficjalna reprezentowana jest w ciele przez część od pasa w górę – karnawalizacja […]
Od razu na początku trzeba zaznaczyć, że – mimo iż problematyka empatyczności rozpościera się na obszary pozaosobowe: dotyczy przedmiotów czy świata natury – niniejsze hasło zostało jednak ograniczone do przyjętych w tekstach literackich perspektyw antropocentrycznych. Pojęcie „narracja empatyczna” może być stosowane w różnych znaczeniach wynikających zarówno z przekształceń w obrębie […]
W Buszu po polsku, debiutanckim zbiorze reportaży Ryszarda Kapuścińskiego wydanym w 1962 rokuaktywnośćsłuchowa reportera jest ważną częścią poznawania i interpretowania świata, którego doświadcza reporter podróżujący po Polsce. Wrażenia audialne zapisywane są na kilka sposobów i funkcjonują na różnych poziomach literackiej komunikacji (narrator – bohater – czytelnik). Po pierwsze narrator jawi […]