Pojęcie tortur obejmuje zespół praktyk procesowo-karnych, które były środkiem pozyskiwania zeznań i przyznania się do winy od podejrzanych lub oskarżonych, niekiedy także – zasądzonym sposobem wymierzenia kary. Tortury z założenia miały prowadzić do skrajnego psychofizycznego udręczenia człowieka poprzez zadawanie mu bólu, najczęściej przy pomocy zaprojektowanych do tego celu – mniej […]
literatura
Smak należy do zmysłów najrzadziej pojawiających się w liryce Młodej Polski. I jeżeli już zostaje wykorzystany, to najczęściej w wersji pozbawionej niemal zupełnie aspektów sensualnych. Staje się mianowicie symbolem – odnoszonym przede wszystkim do pojęć o charakterze abstrakcyjnym. Tego typu zależności – ograniczenie do minimum aspektu cielesnego a uwypuklanie znaczenia […]
Termin „zmysły duchowe” bądź „zmysły duchowne” pojawia się kilkakrotnie w staropolskiej literaturze religijnej i odsyła do nurtu tradycji teologii mistycznej, który zakorzeniał się w myśli Orygenesa i w swej genezie związany był z alegoryczno-psychologiczną interpretacją fragmentów Biblii opisujących poznanie religijne w kategoriach zmysłowych (np. 2 Kor 2, 15; Ef 1, […]
Ascetyka to fundamentalny dział teologii duchowości. Już w trzech pierwszych wiekach chrześcijaństwa otrzymała ona bardzo solidne podstawy praktyczne, natomiast od IV wieku była poddawana intensywnej refleksji teoretycznej oraz rozmaitym kodyfikacjom, które przyczyniły się do jej upowszechnienia i rozwoju. Za pierwszych ascetów, uosabiających wzorzec postawy pokutnej oraz życia cnotliwego, tradycja uważała […]
Zmysły a typologia przekładu Kategorie sensualne, choć nieuwypuklane przez teoretyków przekładu, są immanentnie obecne w procesie tłumaczenia międzyjęzykowego, a także w odbiorze przekładu-produktu. Udział poszczególnych zmysłów na wejściu i na wyjściu leży u podstaw jednej z zasadniczych typologii przekładu: Rodzaje przekładu a zmysły Schemat przedstawia tradycyjny podział typów przekładu, na […]
Trup to „obraz istoty żywej sprowadzonej do rzeczy” (Luis-Vincent Thomas 2008: 307), już nie człowiek żywy, ale także nie do końca rzecz. Jest skazany na funkcjonowanie nie tylko poza światem żywych, ale także poza językiem. Sam milczy, podczas gdy inni eufemistycznie maskują jego skandaliczną odmienność (mówiąc o nim jako „zwłokach”, […]
Termin „anakreontyk” (łac. anacreonticum) odsyła do imienia greckiego poety Anakreonta z Teos na Półwyspie Jońskim (ur. ok. 570 r. przed Chrystusem) i jego twórczości traktowanej jako archetyp, lecz samo pojęcie odnosi się do gatunku polegającego na naśladowaniu i emulacji jego utworów, głoszących pochwałę zmysłowej miłości, wina, poezji i muzyki. Modelem […]
Kopalnia w tradycyjnym pejzażu śląskim stanowi punkt centralny, wokół niej powstawały osady górnicze, usypywano hałdy, pojawiały się zapadliska wypełnione wodą. Dawna kopalnia Wilhelm Szewczyk wspomina, że dla wychowanych w familokach (Familoki – Budynki wielorodzinne, budowane na Śląsku w XIX i XX wieku dla pracowników kopalń, hut, najczęściej z czerwonej cegły, […]
W teoretycznym manifeście jednego z najaktywniejszych uczestników „zwrotu kreatywnego” w badaniach nad przekładem, Clive’a Scotta, synestezyjny proces tłumaczenia proklamowany jest jako międzyjęzykowy transfer z medium angażującego jeden zmysł (np. postrzeganego wzrokowo tekstu pisanego) na multisensoryczne/ intersensoryczne doznania tłumacza utrwalane w translacie/ serii równoległych translatów. W odróżnieniu od tłumaczenia intermedialnego, które […]
W doświadczeniu bólu zazwyczaj jest przezwyciężana antynomia pomiędzy psyche i somą (Zińczuk 2005, por. Olejniczak 1999, por. Rembowska-Płuciennik 2004: 244), jednak w pisarstwie Andrzeja Kuśniewicza do pełnego zjednoczenia tych dwóch sfer raczej nie dochodzi. Opisy ciała cierpiącego (Patryn, Sak, Marczewski 2005), nękanego chorobą odnaleźć można już w jednej z pierwszych […]