Studium wraz z punctum jest najważniejszą kategorią w koncepcji „trzeciego sensu” Rolanda Barthes’a, powstałą w odniesieniu do lektur obrazów (fotografia, film, ale też malarstwo). Autor Światła obrazu postuluje wyróżnienie w obrębie semiologii trzech zasadniczych pól: w pierwszej kolejności lektura winna rozpoczynać się na poziomie informacji, jakie niesie ze sobą tekst. […]
polisensoryczność
Emblemat jest słowem utworzonym od greckiego wyrazu émblēma oznaczającego „wstawkę” lub „wkładkę”. Początki gatunku łączą się ze słynnym dziełem Andrea Alciatusa Emblematum libellus z 1531 roku, które było zbiorem epigramatów o charakterze ekfrastycznym (opisy różnorodnych dzieł sztuki). Pierwszy wydawca dzieła Alciatusa zadecydował – wbrew zresztą intencji autora – o wydaniu […]
Bachtinowskie pojęcie karnawalizacji oznacza światopogląd opozycyjny wobec oficjalnego porządku i jego instytucji, kwestionujący przyjęte hierarchie, ekscentryczny, odwracający je w poetyce świata na opak, posługujący się parodią, satyrą, groteską, profanacją, nawiązaniami do kultury ludowej. Według Bachtinowskiej metafory, kultura oficjalna reprezentowana jest w ciele przez część od pasa w górę – karnawalizacja […]
Dla specyfiki literackich reprezentacji percepcyjnego doświadczenia nowoczesnego miasta decydujące znaczenie miało kilka czynników. Po pierwsze, rewolucja technologiczna, a więc rozwój kinematografii, fotografii, fonografii, upowszechnienie telefonu, elektryczności, nowych środków komunikacyjnych, która wywołała radykalne natężenie bodźców zmysłowych i wpłynęła zarówno na zmianę ludzkiego sensorium, jak i sposoby doświadczania miasta (Singer 2009: 143-186). […]
Wacław Bojarski, jeden z „dwudziestoletnich poetów Warszawy”, autor wierszy i poematów prozą (ale i prozaik-nowelista) w liście do Anny Schnirstein zawarł następujące wyznanie: Wacław Bojarski : List do Anny Schnirstein: 18 Pisze mi się bardzo ciężko. Co za męka, co za męka cholerna! Jak ja jeszcze nic nie umiem! Zdarza […]
Podstawowe założenia literackiej geografii sensorycznej kładą nacisk na kilka czynników, przede wszystkim na fakt, że ramy percepcji uwarunkowane są nie tylko kulturowo i historycznie, ale też geograficznie. Specyficzne formacje krajobrazowe (góry, morza, pustynie, doliny, itd.) oraz regiony i miejsca wiążą się bowiem ze swoistymi i rozpoznawalnymi wrażeniami sensorycznymi, które tworzą […]
Poezja Kaspra Miaskowskiego, szczególnie reprezentatywna dla barokowej estetyki sensualnej, odzwierciedla symptomatyczne dla niej nasycenie języka artystycznego siłą zmysłowej ewokacji. Staje się to wyraźnie widoczne zwłaszcza w utworach religijnych gdzie to, co zarazem nieskończone i ograniczone ciałem, poddane zostaje konwencjom zdolnym wyrażać dramatyzm historii wcielonego Słowa oraz intensywność napięcia między sanctitas […]
Ogląd związków frazeologicznych, definiowanych jako połączenia wyrazów, utrwalone w pamięci mówiących danym językiem i realizowane w tekstach w formie składników nieciągłych (Lewicki 1976: 109), w polszczyźnie historycznej jest utrudniony. Kwestię problematyczną stanowi ustalenie frazeologicznego charakteru występujących w polszczyźnie dawnej połączeń wyrazowych. Problem nie tkwi w tym, iż nie jesteśmy w […]
Szkoła naturalistyczna, z której wyszła Gabriela Zapolska, dawała prymat zmysłom przed dyskursywnie rozumianym słowem. Jan Michalik : Teatr w sejmie: 328 […] jeżeliby dokonać prymitywnego podziału wydarzeń na dwa rodzaje, określone jako „zmysłowy przebieg” oraz „dyskusja” (prymitywnego, bo wszystko, co dzieje się na scenie, jest zmysłowe […]), jeśliby więc dokonać […]
Marcus Tullius Cycero nie był pierwszym twórcą, który wprowadził sen do literatury, bo antyk, poczynając od Homera i Hezjoda, nie stronił od onirycznych motywów. Jednak właśnie Somnium Scipionis, znajdując się w centrum niesłabnącego zainteresowania, stało się jednym z kluczowych tekstów łacińskiej kultury zachodniej Europy. Cyceron wprowadził Somnium Scipionis w końcowej […]