Wszystkie podstawowe czasowniki percepcji słuchowej (słyszeć, usłyszeć, słychać, słuchać a także czasownik brzmienia (brzmieć) należą do podstawowej, nienacechowanej stylistycznie warstwy języka polskiego i nie mają w zasadzie (z wyjątkiem brzmieć) żadnych nacechowanych stylistycznie synonimów. Dane „Słownika frekwencyjnego współczesnej polszczyzny” (SFWP) co prawda lokują niektóre formy poza leksyką podstawową, ponieważ poszczególne […]
słuch
Czasowniki brzmienia to grupa czasowników, które referują czynności (lub procesy) związane z powstawaniem dźwięków. Referowanie to zawsze łączy się z: (i) przypisaniem danemu obiektowi cechy tego, że spowodował lub może powodować powstanie dźwięku; (ii) przypisaniem temu dźwiękowi pewnych cech (np. podaniem okoliczności, w których dany dźwięk powstaje). W porównaniu z […]
Czasowniki mówienia (verba dicendi) to podgrupa czasowników brzmienia. To czasowniki, które referują używanie głosu (wydobywanie dźwięku mowy) w celu przekazania komunikatu językowego. W literaturze przedmiotu najczęściej analizowane one są jednak niezależnie od czasowników brzmienia i rozumiane jako czasowniki, do których można dołączyć okolicznikową frazę „jakim głosem” (Kozarzewska 1990, Greń 1994), […]
W ujęciu tradycyjnym podstawowe „czasowniki percepcji słuchowej” to takie czasowniki, jak słyszeć, usłyszeć, słuchać, słychać i brzmieć. Są one (z wyjątkiem czasownika niewłaściwego (słychać) podstawą wielu innych czasowników prefiksalnych (np. przesłyszeć się, niedosłyszeć, dosłuchać, przesłuchać, wybrzmieć, zabrzmieć), które nazywają różne aspekty procesu percepcjidźwięków przez człowieka. Tekstowa frekwencja tych wyrażeń wskazuje, […]
W przeciwieństwie do „stanowych czasowników percepcji słuchowej” czasowniki czynnościowe referują sytuacje, w których podmiot zdania można uznać za wykonawcę czynności (za agensa). Znaczenie czasownika słuchać fundowane jest na znaczeniu czasownika słyszeć, co oznacza, że podmiot percepcji słyszy pewien dźwięk (dociera on do jego uszu), ale dodatkowo wykonuje pewne czynności mentalne, […]
Radio należy do tych wynalazków, które zrewolucjonizowały nie tylko sposób przekazu informacji, ale też funkcjonowanie człowieka w świecie. Obcowanie ze sztuką przetworzonego przez technologię obrazu i dźwięku zmieniło bezpowrotnie naszą percepcję. Według słów Tytusa Czyżewskiego: „dzisiejszy człowiek jako widz i słuchacz współczesnego kina ma sposób myślenia i wyobraźnię inaczej skonstruowaną […]
Harmonia sfer (harmonia mundana a. mundi) może być rozumiana dwojako: jako dźwięk wydawany przez obracające się ciała niebieskie i/lub pewien harmonijny, proporcjonalny rozkład wszystkich elementów uniwersum. Koncepcja ta po raz pierwszy pojawia się u pitagorejczyków. Wiedza o wszechświecie, jaką dysponowali, miała być przeogromna. Nietrudno w to uwierzyć, jeśli się uwzględni […]
Do piątego roku życia muzyka Witkacego drażniła, gdyż słyszał ją jako chaos brzmieniowy. Przeszkadzał swojej matce w lekcjach muzyki. Dopiero choroba, która zagroziła jego życiu i namaszczenie olejami świętymi obudziły w nim żywe zainteresowanie sztuką dźwięku: Stanisław Ignacy Witkiewicz : Listy do Hansa Corneliusa: 90 […] byłem pozbawiony zdolności muzycznych, […]
Lektura Wizerunku własnego żywota człowieka poczciwego Mikołaja Reja pozwala na stwierdzenie, że opis poznawania i odbierania rzeczywistości za pomocą słuchu nie był ulubionym tematem Nagłowiczanina. Świadczy o tym pojawiająca się w omawianym tekście zaledwie 15-elementowa grupa leksemów dotyczących pola percepcji słuchowej. Jako zapowiedź opisu przebiegu procesu słuchania występuje w Wizerunku […]
W muzeach o tradycyjnym typie ekspozycji np. telling story, dźwięk jedynie wzbogaca prezentację, ta natomiast zachowuje charakter optyczny i liniowo prowadzoną narrację. Tak dzieje się choćby w przypadku wystaw przyrodniczych, w których pejzaż dźwiękowy odpowiada ukazywanym treściom. Przykładowo dioramom w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu przedstawiającym sceny z życia zwierząt towarzyszy […]