Poezja Wacława Potockiego wypełniona jest dźwiękami– czasem brzmiącymi wesoło, harmonijnie lub kojąco, częściej zgiełkliwie, hałaśliwie, a nawet żałobnie. Słychać tu wdzięczną muzykę, słodkobrzmiącą lutnię Dawidową, zgodne z sercem pienie nabożne, które „nie ginąc zaraz w uszach, aż do nieba wienie” (Potocki 1911a: 66), ale i „próżne kuranty”, „szepty nieuczciwe i […]
słuch
141 artykułów
Zróżnicowanie fonologiczne danego języka i obowiązująca w danym okresie praktyka fonetyczna tylko do pewnego stopnia pozwalają przewidzieć, jakie zestawienia dźwięków czytelnik będzie odbierał jako rym dokładny. W identyfikacji rymu pojawia się bowiem (jako istotny czynnik) percepcyjna ocena dokładności, której mogą przeczyć ścisłe dane fonetyczne i fonologiczne. Na ewolucję tej oceny […]
Akcent językowy polega na zróżnicowanym uwypukleniu fonetycznym poszczególnych sylab zdania. W odbiorze słuchowym wypowiedzi pozwala wyodrębnić niektóre sylaby, charakteryzujące się wyższym poziomem tonu podstawowego, dłuższym trwaniem, większą intensywnością lub odmienną barwą samogłoski ― i na tej między innymi podstawie podzielić prawidłowo potok mowy na wyrazy, syntagmy i zdania oraz określić […]
Dominacja reprezentacji o charakterze realistycznym sprawia, że w literaturze okresu pozytywizmu zjawiska z zakresu odbioru audytywnego podlegają wyraźnemu zróżnicowaniu ze względu na typ zewnętrznego źródła dźwięków. Doznania słuchowe koncentrują się zarówno wokół międzyludzkich interakcji związanych z praktykami komunikacyjnymi i artystycznymi, jak również skupiają się na odgłosach wydawanych przez naturę czy […]
Przysłówki nie określają cech dźwięków bezpośrednio, ponieważ nie łączą się z rzeczownikowymi nieznominalizowanymi nazwami dźwięków, por *szept głośno, ale: szeptanie głośno. Łączą się z czasownikami nazywającymi czynności, którym może towarzyszyć powstawanie dźwięków, a także z typowymi czasownikami brzmienia i mówienia. Najczęściej pojawiające się przy tych czasownikach jednostki przysłówkowe określają cechę […]
Słownictwo tworzące polską terminologię muzyczną ma w bardzo dużym stopniu charakter internacjonalny. Podstawowy kierunek – wspólny dla wszystkich języków europejskich – zapożyczania to łacina przez język włoski (Grynkiewicz 1987, Dąbkowski 1989). Pierwszym znanym do dziś podręcznikiem muzyki jest „Tabulatura muzyki” (1647) autorstwa krakowskiego drukarza Jana Aleksandra Gorczyna (ok. 1618 – […]
1. Terminologia psychologiczna odnosząca się do percepcji słuchowej Terminologia psychologiczna związana z percepcją w znacznej mierze jest terminologią przejętą z akustyki (w części dotyczącej opisu dźwięków), z medycyny (anatomii, neurologii itp.) (w części dotyczącej zachowania się ludzkiego organizmu w trakcie procesu percepcji), a także z filozofii percepcji. Uznać należy, że […]
Leksykalne wykładniki pojęcia dźwięk w tekstach współczesnego języka polskiego najczęściej łączą się z takimi przymiotnikami jak: chrapliwy, cichy, czysty, dziwny, fałszywy, głęboki, głośny, głuchy, melodyjny, metaliczny, niski, nosowy, ostry, piskliwy, przeciągły, przenikliwy, pusty, stłumiony, wibrujący, wysoki (Bańko 2006: 41). Cechy dźwięków, które są określane przy użyciu przymiotników, to m.in. (Kozarzewska […]
Istniejące w literaturze językoznawczej klasyfikacje nazw dźwięków rzeczownikowych i czasownikowych (czyli czasowników brzmienia) nie obejmują całego pola semantycznego, które związane jest z nazwami zjawisk akustycznych. Pierwsza kompleksowa próba opisu grupy jednostek nazywających dźwięki (ze szczególnym uwzględnieniem tzw. odgłosów) to podział Emilii Kozarzewskiej (Kozarzewska 1976: 240-247). Uwzględnione są w nim rzeczowniki, […]
Onomatopeja właściwa to jeden z dwóch podstawowych rodzajów (obok onomatopei odmiennej) onomatopei. Wyrażenia takie pełnią pewną funkcję komunikacyjną i mogą być nośnikami pewnego znaczenia, ale nie wszystkie są wyrażeniami języka (nie są znakami językowymi). Semiotycznie są one przede wszystkim oznakami emocji, które cechuje sygnalizowanie przez nie stanów emocjonalnych mówiącego, wieloznaczność […]