W 1797 r. gen. Jan Henryk Dąbrowski uzyskał zgodę rządu Lombardii na utworzenie polskich oddziałów wojskowych, które miały się rekrutować spośród jeńców austriackich, wśród których było wielu Polaków. Mundury legionów polskich we Włoszech, zgodnie ze wspomnianą umową, miały nawiązywać do wzorów polskich z elementami lombardzkimi (szlify w kolorach lombardzkich) i […]
wzrok
228 wpisów
Dla twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego wizualność pejzażu stanowi jedną z cech charakterystycznych (Bielska-Krawczyk 2004: 257-286; Bolecki 2005: 143-154; Tomaszewski 2006:313-338). To właśnie na krajobrazie bowiem pisarz często zatrzymywał – niejednokrotnie w sposób nieco nostalgiczny – swój wzrok i chętnie go „uwidaczniał” za pomocą słów. Po części być może dlatego, że temat […]
W literaturze polskiego oświecenia tematyka miłosna ujmowana w perspektywie osobistych – więc także zmysłowych – doświadczeń człowieka pojawia się przede wszystkim w nurcie sentymentalnym i rokokowym. W literaturze klasycystycznej Teresa Kostkiewiczowa : Klasycyzm, sentymentalizm, rokoko: 103-104 […] jeśli już w ogóle podejmowano sprawy miłości i przyjaźni, zawsze podlegały one ujęciom […]
Jan Potocki w Podróży do Turek i Egiptu sformułował deklarację o charakterze programowym: „pióro podróżnego, równie w opisaniach swych wierne jak kreślący widoki ołówek, nie powinno się zapuszczać nad to, co widzi.” (Potocki 1959: 76). Choć ani Potocki, ani inni autorzy na wrażeniach wizualnych nie poprzestawali, to zmysł wzroku odgrywa […]
Teoria tekstu graficznego ― jako jedna z konkurencyjnych propozycji opisu „wiersza wolnego” (Sadowski 1999, 2004) ― uwypukla jego związek z konwencją wizualnego czytania poezji. „Wiersz wolny” tylko w lekturze wzrokowej daje czytelnikowi gwarancję poprawnego zidentyfikowania kompozycji utworu. Słuchacz recytacji, który nie zapoznał się z wersją pisaną lub drukowaną, nie może […]
Znamienna dla twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego jest skłonność do takiego operowania widzialnością, które pozwala za jej pomocą uzyskać dostęp do niewidzialnego (Bielska-Krawczyk 2004). W konsekwencji obcujemy w niej często z próbami zwizualizowania rzeczywistości Boskiej (Herling-Grudziński 2000; Bielska-Krawczyk 2003; Górny 2004), sakralnej Tajemnicy, która zdaje się wyłaniać z opisów, a one same […]
W kontekście sensualizmu nie można zapomnieć o – tak ważnych dla specyfiki twórczości Herlinga – fascynacjach autora Srebrnej Szkatułki, Białej nocy miłości oraz Madrygału żałobnego, jakimi są jego zainteresowaniadotyczące sztuki (Zieliński 1991: 223-225; Florczak 1994: IV; Kitowska-Łysiak 1994: 174; Furnal 1995: 64 i 87-88; Kudelska 1997: 162-171; Bielska-Krawczyk 2004: 251-386; […]
Problem wizualności nie odgrywa kluczowej roli w teorii wiersza numerycznego, ponieważ system ten operuje powtarzalnymi schematami metrycznymi złożonymi z jednostek o charakterze dźwiękowym. Wiersz numeryczny ukształtował się w okresie monopolu realizacji ustnej (śpiewu, melorecytacji, recytacji oraz technik pokrewnych) i zgodnie ze tą genezą jest przeznaczony prymarnie do odbioru słuchowego. W […]
Teoretycznie, wygląd wiersza numerycznego nie powinien mieć większego znaczenia. Świadczy o tym istnienie różnych systemów graficznej prezentacji jego wersów (Sadowski 2004: 283-284). Wiersz numeryczny, z jego układami sylab długich i krótkich, akcentowanych i nieakcentowanych, adresowany jest przede wszystkim do słuchu. W praktyce jednak, dominujący dziś, kolumnowy sposób notacji odegrał w […]
Oświeceniowy sensualizm przyznaje zmysłowi wzroku istotną rolę w poznaniu rzeczywistości, chociaż niemal zawsze uzupełniany jest on przez inne zmysły. Sam wzrok i jego organ, czyli oko, fascynowały myślicieli i pisarzy oświecenia, prowadząc do formułowania problemu ich efektywności jako narzędzia poznania prawdy. Świadczy o tym zainteresowanie przypadkami osób niewidomych od urodzenia, […]