Mianem tym określa się podzbiór czasowników percepcji wzrokowej, takich jak patrzeć, popatrzeć, spoglądać, spojrzeć, oglądać, obejrzeć i innych. Wspólną ich cechą jest implikowanie pewnej aktywności podmiotu percypującego (są też nazywane czasownikami agentywnymi percepcji wzrokowej), którą najlepiej oddać za pomocą prostszego wyrażenia robić. Przeciwstawiają się pod tym względem stanowym czasownikom percepcji […]
wzrok
Mianem tym określa się podzbiór czasowników percepcji wzrokowej, takich jak wyglądać, widnieć, jawić się, pojawiać się i innych. Wspólną ich cechą jest wysunięcie na pierwszy plan przedmiotu percepcji (tego, co widziane), który zajmuje przy opisowych czasownikach percepcyjnych pozycję pierwszego argumentu przedmiotowego (jest tzw. podmiotem gramatycznym w zdaniach konstytuowanych przez te […]
Mianem tym określa się podzbiór czasowników percepcji wzrokowej, takich jak widzieć, zobaczyć, ujrzeć, spostrzec, zauważyć i innych. Wspólnym elementem znaczeniowym wszystkich stanowych czasowników percepcyjnych jest informowanie o 1) uzyskaniu przez podmiot wiedzy o otaczającym go świecie na skutek 2) pewnych procesów zachodzących w jego organizmie, czyli prościej: tego, co dzieje […]
Oczy w niebiosach z tomu Sad rozstajny (1912) to utwór, który zamyka cykl zatytułowany Poematy zazdrosne. Zmysł wzroku odgrywa w tymże cyklu bardzo istotną rolę, o czym świadczą dwa inne utwory: Tarcza, która cykl otwiera i Wieczory, poprzedzające Oczy w niebiosach. Utwór ten stanowi dialog poetyckiego „ja” z personifikowanymi oczami, […]
W poezji Leśmiana pojawiają się w wielkim nagromadzeniu różnorodne określenia kolorów, zwłaszcza takie, które akcentują ich nieustanną zmienność a także neologizmy kolorystyczne potrzebne, by wyrazić nowy, nieznany dotąd aspekt barwy. Poeta był świadomy swojego zamiłowania do intensywnych kolorów: „Cechowało mnie i cechuje ostre widzenie przedmiotów i barw” (Leśmian 2011: 545) […]
Ukształtowanie przestrzeni fikcyjnej jest pochodną ludzkiego stosunku do przestrzeni realnej, w którym język relacji przestrzennych jest „materiałem dla budowy modeli kulturowych o wcale nie przestrzennej treści” (Łotman 1984: 311 – 312). Stosunek, o którym mowa, można rozumieć jako semiotyzację, w ramach której takie binarne opozycje, jak „wysoki – niski”, „prawy […]
Róż jest barwą optymistyczną, kojarzoną z kwiatami. Jak konceptualizujemy przymiotnik różowy? Czy róż jest mieszanką czerwieni i bieli? Barwą różową zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1994: 130-137)), Ewa Komorowska ( (Komorowska 2004, 2005)), Danuta Stanulewicz ( (Stanulewicz 2008)) i Ryszard Tokarski ( (Tokarski 2004: 135-136)). Podstawowa nazwa barwy […]
Przymiotnik zielony kojarzy się przede wszystkim z zielenią – trawą i liśćmi, z wiosenną przyrodą, a także ze spokojem, szczęściem i nadzieją. Zieleń, jak wykazują badania, jest również kolorem szczęśliwego trafu. Barwą zieloną w polszczyźnie i innych językach zajmowali się m.in. Mirosława Ampel-Rudolf ( (Ampel-Rudolf 1989, 1994: 106-117)), Inna Bjelajeva […]
Żółcień jest jedną z barw chromatycznych. Kojarzona jest optymistycznie ze słońcem i żółtymi kwiatami, ale także z fałszem, nierządem i chorobą. W cyklu ewolucyjnym Brenta Berlina i Paula Kaya ( (Berlin Kay 1969) )nazwa koloru żółtego pojawia się w leksykonie barw jako czwarta lub piąta. Barwą żółtą w polszczyźnie i […]
Czerń jest jedną z trzech barw achromatycznych. Kojarzona jest z nocą, ciemnością, węglem, a także ze złem i rozpaczą, nierzadko bywa kontrastowana z bielą. W cyklu ewolucyjnym Brenta Berlina i Paula Kaya ( (Berlin, Kay1969)) nazwa czerni – wraz z nazwą bieli – pojawia się w leksykonie barw jako pierwsza. […]