Poezja Wacława Potockiego wypełniona jest dźwiękami– czasem brzmiącymi wesoło, harmonijnie lub kojąco, częściej zgiełkliwie, hałaśliwie, a nawet żałobnie. Słychać tu wdzięczną muzykę, słodkobrzmiącą lutnię Dawidową, zgodne z sercem pienie nabożne, które „nie ginąc zaraz w uszach, aż do nieba wienie” (Potocki 1911a: 66), ale i „próżne kuranty”, „szepty nieuczciwe i […]
literatura
641 wpisów
Atrybutami alegorycznej Panny Woni we fraucymerze Rozkoszy światowej z młodzieńczego poematu Wacława Potockiego jest trybularz i „miech […] z piżmy, perfumami,/ z proszkami pachniącymi abo zybetami” {{ cite (’22342′) }}, które Panna bez wątpienia pożyczyła od swej bliźniaczej siostry z Światowej rozkoszy Hieronima Morsztyna. Symbolicznym królestwem zmysłu powonienia są pachnące […]
Futuryzm był projektem antropologicznym akcentującym maksymalne zbliżenie sztuki i życia. Zmysłowe, witalne doświadczenie związane z modernizacją przestrzeni miasta miało współbrzmieć z twórczością artystyczną, a świadomość nowoczesnego człowieka wyrażać się w szczególnej, sensorycznej wrażliwości na coraz szybciej zmieniający się pod wpływem osiągnięć nauki i techniki świat. Futurysta uważał się za człowieka […]
Dla romantyków patrzenie nie było wyłącznie czynnością, której cel wyczerpuje się w poznaniu świata, jego kolorów i zmysłowych kształtów – epistemologiczny charakter spoglądania wiązał się nieodmiennie według pisarzy dziewiętnastowiecznych z próbą opisu tożsamości patrzącego podmiotu oraz relacji, jakie nawiązuje on z otaczającą go rzeczywistością. Dlatego Maurycy Mochnacki w rozprawie O […]
Nieustanne konflikty zbrojne, w które Rzeczpospolita Obojga Narodów angażowała się u schyłku wieku XVI i przez cały wiek XVII, znalazły swoje odwzorowanie nie tylko w powszechnie uprawianym pamiętnikarstwie, ale również w literaturze właściwej – przede wszystkim na gruncie epiki historycznej. Doświadczenia wojenne stały się elementem życia codziennego w licznych ustnych […]
Średniowieczna Europa lubiła śmiać się z przedstawicieli stanu chłopskiego. We francuskich fabliaux, włoskiej nowelistyce czy Opowieściach kanterberyjskich „chłop jest przedstawiony jako głupiec, gotowy oszukać swego pana, brudny i śmierdzący […], a czasami jako priap, zdeformowany, o obrzydliwych genitaliach” (Eco 2007: 137). Chłopi są […]
Bohater (ka) prozy lat 90. to mały chłopiec lub mała dziewczynka, których dojrzewanie staje się metaforą polskiej transformacji, dojrzewania do demokracji (Czapliński 1996), choć znaczenie tak wyeksponowanego okresu adolescencji jest również inne – polega ono na przywróceniu literaturze głęboko wypartego, stłumionego, stabuizowanegodoświadczenia ciała i ludzkiej seksualności. Płeć staje się tu […]
Sensualne obrazowanie, podobnie jak wartościowanie bogactwa zmysłowej oferty świata przechodzi w utworach Kaspra Twardowskiego swoistą ewolucję, będącą konsekwencją zmian, którym ulega twórczość poety już niemal u samych jej początków. Przeobrażenie, które dotknie przede wszystkim tematycznej sfery tych wierszy, dokonuje się w krótkim czasie, między rokiem 1617 a 1618, czyli pomiędzy […]
Spisywane na bieżąco diariusze należały do najpowszechniej uprawianych form pamiętnikarstwa staropolskiego. Obok dzienników osobistych ich głównymi odmianami tematycznymi były, podobnie jak w przypadku pamiętników właściwych (czyli utworów pisanych z pewnego dystansu czasowego, po dokonaniu przez autorów selekcji materiału) relacje z podróży i wojen. Zaznaczyć tu trzeba, że cechy diariusza ma […]
Epokę trwającą w Polsce od wstąpienia na tron Stefana Batorego do końca panowania Jana III Sobieskiego znaczyły kolejne wojny toczone poza granicami i wewnątrz kraju. Służba wojskowa stała się atrakcyjną drogą kariery dla rzesz niezamożnej szlachty, która w wojennych zdobyczach i zasługach na polu bitwy upatrywała szansy na poprawę swojego […]