W schyłkowej fazie XVIII w. nastąpił przełom w zakresie rozumienia, widzenia i przeżywania śmierci w wymiarze indywidualnym i społecznym. Dotyczy to zarówno doświadczenia śmierci własnej (oczekiwanej), jak też śmierci cudzej (śmierci drugiego). Szereg zjawisk społecznych, kulturowych i literackich, ściśle związanych z kształtowaniem się nowoczesnej kulturowej postawy wobec śmierci miało wówczas […]
Cielesność
Somatyczność w prozie Andrzeja Kuśniewicza odgrywa znaczącą rolę, stanowi istotne uzupełnienie prezentowanych w niej przekonań na temat człowieka, historii i kultury. Jednak twórczość autora Korupcji ma przede wszystkim charakter intelektualny, opiera się bardziej na refleksji, niż doświadczeniach sensualnych. Dramaty bohaterów książek Kuśniewicza rozgrywają się w znacznej mierze w obrębie świadomości […]
Doniosłą rolę urody we wzbudzaniu miłości erotycznej podkreślają psychologowie, podając kilka przyczyn takiego stanu rzeczy. Najbardziej podstawową spośród nich jest poznawcza rola zmysłu wzroku – znaczne obszary naszego mózgu zajmują się przetwarzaniem bodźców wizualnych, dlatego są one dla nas najbardziej stymulujące (Fisher 2004: 77). Znalazło to odzwierciedlenie w językowym obrazie […]
Kolano to – według Słownika języka polskiego – 'część nogi – przednia dolna okolica uda i górna podudzia, leżąca przy stawie kolanowym; tenże sam staw’. Prostszą, bardziej zgodną z potocznym rozumieniem definicję proponuje zaś Anna Wierzbicka:”środkowa część nogi, gdzie noga może się zginać” (Wierzbicka 1975: 96). Inne znaczenia wyrazu wiążą […]
Rola ciała w twórczości Jerzego Beresia jest zdeterminowana przez swoisty etos awangardysty oraz własną definicję sztuki działania jako manifestacji artystycznej. Ciało nie jest więc przez artystę traktowane jako narzędzie czy tworzywo sztuki (jak często ujmuje się je w sztuce performansu lub nurcie body art), ma natomiast przede wszystkim aspekt podmiotowy. […]
Poeta awangardowy – choć wielbiciel urbanizacji i techniki – niejednokrotnie ukazuje złowrogie i ciemne aspekty miejskiego życia. Poetycki obraz miejskiej biedoty i niesprawiedliwości społecznej, bohaterowie zepchnięci na margines społeczeństwa, byty przypominające larwę Norwida (z wiersza Larwa) czy kalekujące postaci z poezji Leśmiana (Łapiński 1994: 79-87), budują obraz ludzkiej kondycji zakłócający […]
Jedną z opozycji organizujących twórczość poetycką Tadeusza Peipera tworzy zderzona z pojęciowością sensualność. Uznawany za autora poezji abstrakcyjnej, rozumowej, odbierającej konkretom ich fizyczność oraz aktywizującej pojęciową, a nie emocjonalną stronę słów, okazuje się jednocześnie Peiper poetą w szczególny sposób nastawionym na zmysły. Janusz Sławiński, analizując język poetycki Awangardy Krakowskiej, pisał […]
Cielesność i podmiotowe doznanie ciała to jedna ze sfer ludzkiego doświadczenia najczęściej opisywanych przez Włodzimierza Odojewskiego. Odojewski jest pisarzem szczególnie wyczulonym na to, by oddać cały rejestr wrażeń sensualnych człowieka i włącza te doznania w obręb problematyki psychologicznej, którą konsekwentnie rozwija w głównych formach swej twórczości. W jego prozę (wczesne […]