Romantyzm to epoka, w której możemy obserwować zerwanie z formułą literatury, zakorzenioną w oralności i przejście do pojmowania literatury jako piśmiennictwa (Opacka 1998: 13 i nn.). Można tu np. przypomnieć o eksponowanym przez Kazimierza Wykę przejściu Mickiewicza od „opiewam” do „opisuję” w inwokacji Pana Tadeusza (Wyka 1963: 53 i nn.), […]
Archiwum miesiąca: kwiecień 2024
949 wpisów
W 1815 r., po upadku Napoleona, Królestwo Polskie stało się państwem zależnym od Cesarstwa Rosyjskiego. Jego władcą stał car Rosji – Aleksander I, a oba państwa zostały złączone ze sobą unia personalną. Namiestnikiem Królestwa Polskiego został były generał napoleoński – Józef Zajączek, natomiast głównodowodzącym Wojskiem Polskim został brat cara – […]
W 1797 r. gen. Jan Henryk Dąbrowski uzyskał zgodę rządu Lombardii na utworzenie polskich oddziałów wojskowych, które miały się rekrutować spośród jeńców austriackich, wśród których było wielu Polaków. Mundury legionów polskich we Włoszech, zgodnie ze wspomnianą umową, miały nawiązywać do wzorów polskich z elementami lombardzkimi (szlify w kolorach lombardzkich) i […]
Afekt, podobnie jak harmonia, jest jednym z podstawowych pojęć, które organizuje myślenie o muzyce w dawnych wiekach. Jak pouczały ówczesne traktaty filozoficzne i medyczne, odwołując się do autorytetu Arystotelesa, afekt miał naturę podwójną: psychiczną oraz fizjologiczną, sensualną. Stąd też muzyka, pojmowana zarówno jako aktywność intelektualna jak i sztuka pobudzająca zmysł […]
Dla twórczości Gustawa Herlinga-Grudzińskiego wizualność pejzażu stanowi jedną z cech charakterystycznych (Bielska-Krawczyk 2004: 257-286; Bolecki 2005: 143-154; Tomaszewski 2006:313-338). To właśnie na krajobrazie bowiem pisarz często zatrzymywał – niejednokrotnie w sposób nieco nostalgiczny – swój wzrok i chętnie go „uwidaczniał” za pomocą słów. Po części być może dlatego, że temat […]
W takich utworach Jacka Dukaja, jak Extensa, Lód, Wroniec czy Król Bólu (zbiór 8 opowiadań i powieści, zawierający m.in. Linię oporu, Oko potwora, Szkołę oraz Króla Bólu i pasikonika) znaleźć można całe spektrum odniesień do ciszy i milczenia. W twórczości tej, niesłychanie odkrywczej lingwistycznie, język intensywnie zwraca sam na siebie […]
Miron Białoszewski, zapisując swoje utwory, „opowiada, nieustannie opowiada” (Głowiński 1997: 159). Dla jego twórczości charakterystyczne jest łączenie właściwości języka mówionego, potocznego i dziecięcego oraz rytmizacja i fonetyczne nacechowanie wypowiedzi (Barańczak 1974), a także patrzenie na świat „z tekstem”, podglądanie mowy „in statu scribendi” (Gleń 2004: 25–27). Na dostrzeżenie przez Białoszewskiego […]
Andrzej Glaber : Gadki o składności członków człowieczych z Arystotelesa i też inszych mędrców wybrane: 72 […] chęć jedzenia jest znamię próżnego żołądka, a tak gdy tam nieco weń nie włożą, tedy on wciąga w się wilgoty złe i plugawe ku trawieniu, z których więc pochodzą w głowę dymy jadowite […]
Wydawać by się mogło, że to dźwięk i mowa, a nie cisza i milczenie są głównymi zjawiskami, na których koncentrowała się uwaga Mirona Białoszewskiego. Słynna jest akustyczna i językowa wrażliwość pisarza, która przejawiała się zarówno w pasjonowaniu się muzyką, jak i w tekstowym rejestrowaniu najrozmaitszych odgłosów i rytmów z otoczenia, […]
Jan Potocki w Podróży do Turek i Egiptu sformułował deklarację o charakterze programowym: „pióro podróżnego, równie w opisaniach swych wierne jak kreślący widoki ołówek, nie powinno się zapuszczać nad to, co widzi.” (Potocki 1959: 76). Choć ani Potocki, ani inni autorzy na wrażeniach wizualnych nie poprzestawali, to zmysł wzroku odgrywa […]