Karły1Emblemat – Emblemat (emblem) rozumiany jest tutaj jako „przedstawienie przedmiotu, oznaczające pojęcie, ideę, instytucję (np. praca – młot, władza – berło […]). W odróżnieniu od atrybutu towarzyszącego figurom świętych lub personifikacji, emblemat jest znakiem samodzielnym” (Kubalska-Sulkiewicz i in. 1996: 101). Tak definiowane emblematy nie są naturalnie tożsame z emblematami rozumianymi […]
Roczne Archiwa: R
949 wpisów
W tradycji zachodnioeuropejskiej koncepcje człowieka jako mikrokosmosu w szczególnie interesujący sposób ujawniły się na gruncie antropologicznej refleksji filozoficznej i literackiej. Ich istotą był namysł nad relacją zachodzącą pomiędzy pewnymi nadrzędnymi strukturami a stanowiącymi ich odzwierciedlenie całościami niższego rzędu. W strukturze podobieństwa człowiek jako istota duchowo-cielesna stawał się modelem kosmicznej rzeczywistości […]
Intensywny, nierzadko dramatyczny przebieg chorób zarazowych powodował, że miały one niebywały wpływ na przemiany społeczne, kulturowe, gospodarcze. Jednocześnie zjawisko epidemii bardzo często obecne było w sztukach wizualnych i literaturze. W starożytności i średniowieczu najczęstszą epidemią była dżuma, w renesansie – syfilis i poty angielskie, natomiast od XVII wieku nastał okres […]
Od czasów starożytnych serce należy do najpowszechniejszych motywów w sztuce. Cielesność serca i wybijany przez nie rytm od zawsze włączano w różnorakie układy symboliczne i metaforyczne. Problematyka życia duchowego i emocjonalnego nie eliminuje wyobrażeń fizycznego, materialnego narządu. Serce a duchowość chrześcijańska W Starym i Nowym Testamencie serce jest punktem centralnym […]
Żebracy należeli w wiekach średnich i czasach nowożytnych do grupy tzw. „ludzi luźnych” (zob. Grodziski 1961), w języku polskim nazywano ich włóczęgami, wagabundami, wałęsami, wagusami, wolnicami, wolicami. Tworzyli odrębną społeczność, zakładali specjalne korporacje, co ułatwiało pozyskiwanie jałmużny, posiadali również hermetyczny język gestów i tajną mowę (pierwsze wzmianki o języku używanym […]
W świecie starożytnym osoby chore psychicznie oraz dotknięte epilepsją uznawano za napiętnowane boską karą. Tajemnicze zachowanie i duchowe cierpienia miały być wynikiem złych uczynków, braku moralności czy aktu zaniedbania wobec bogów. Chrześcijaństwo nie odrzuciło tej koncepcji, jedynie dokonało jej transformacji, w myśl której supranaturalistyczne siły zdolne szafować chorobami przyjmują kostiumdemonów […]
Ludowy światopogląd zakładał tożsamość budowy ciała ludzkiego z organizacją kosmosu. Liczne opowieści o powstaniu świata podkreślały wzajemną przekładalność poszczególnych elementów kodu antropologicznego i kosmologicznego, np. ciało – ziemia, kości – kamienie, woda – krew, włosy – rośliny, oczy – słońce, słuch – strony świata, głowa – niebo, odbyt – piekło […]
Owłosienie nadmierneuogólnione (hypertrichosis congenita universalis (Ten typ schorzenia nazywany jest również owłosieniem płodowym (hypertrichosis foetalis) bądź rzekomym nadmiernym owłosieniem mieszkowym (pseudohypertrichosis lanuginosa).)) należy do rzadkich chorób wrodzonych. Objawia się uogólnionym porostem włosów w pewnych okolicach skóry lub na całej powłoce skórnej. Osoby dotknięte tym schorzeniem już od średniowiecza nazywane były […]
Ważnym komponentem tradycyjnej wiedzy ludowej były przekonania związane z lecznictwem (Moszyński 2010: 71; Tylkowa 1981), których kształt zdradzał typowy dla mieszkańców dawnej wsi polskiej synkretyzm światopoglądowy. Rozwijana w oparciu o obserwacje płynące z zaangażowania poszczególnych zmysłów medycyna chłopska łączyła w sobie poglądy sprzeczne z naukowym rozumieniem problemów zdrowia i choroby, […]
Człowiek jest z natury istotą, dla której polisensoryczne doświadczanie rzeczywistości (w sensie zarówno fizjologicznym, jak i kulturowym) wyznacza horyzont rozumienia świata i porozumienia z innymi. Percepcję polisensoryczną narzuca niewątpliwie rzeczywistość kultur pierwotnych, o czym był przekonany chociażby Claude Lévi-Strauss, pisząc w książce La pensée sauvage (1962) z perspektywy antropologii strukturalnej […]