Somatyczność w prozie Andrzeja Kuśniewicza odgrywa znaczącą rolę, stanowi istotne uzupełnienie prezentowanych w niej przekonań na temat człowieka, historii i kultury. Jednak twórczość autora Korupcji ma przede wszystkim charakter intelektualny, opiera się bardziej na refleksji, niż doświadczeniach sensualnych. Dramaty bohaterów książek Kuśniewicza rozgrywają się w znacznej mierze w obrębie świadomości […]
proza
135 wpisów
Jazz oznacza hałas. I choć obecnie postrzega się go głównie jako „jeden z podstawowych stylów w wokalno-instrumentalnej muzyce rozrywkowej” (Wolański 2000: 124) , do niedawna zaś jeszcze pisano w polskich słownikach, że jest to „muzyka amerykańska wywodząca się z pieśni religijnych i świeckich, głównie murzyńskich” (Kopaliński 1971: 349), umieszczając go […]
Ekstaza jest postrzegana jako przeciwieństwo ascezy, choć nierzadko bywa jej skutkiem. Jest zatem, by użyć w tym miejscu pojęć zakorzenionych w filozofii nietzscheańskiej, dionizyjska – bakchiczna, splatając się zarazem w nierozerwalny węzeł z innymi „silnymi” czynnikami kulturotwórczymi: erotyzmem, muzyką i winem. Jest przy tym (podobnie jak asceza) domeną doświadczenia religijnego […]
Szum oznacza chaos. Wedle ustaleń semiologii i teorii informacji bowiem szum „jest to zakłócenie powstające w kanale i mogące przeinaczyć fizyczną strukturę sygnału” (Eco 1972: 34). Jego obecność w komunikacie artystycznym jest postrzegana jako brak uporządkowania, błąd lub pozostające poza kontrolą autora wtargnięcie przypadku, nierzadko traktowane jako świadectwo warsztatowych niedostatków […]
Niemal we wszystkich utworach urodzonego w Kowenicach koło perwersyjny pisarza opisy ciała erotycznego prowadzą do uprzedmiotowienia człowieka. Doznania zmysłowe, związane z erotyką mają w utworach autora Króla Obojga Sycylii przeważnie charakter modernistycznej demonologii, kazirodczy, sadystyczny lub masochistyczny (Jarzębski 1984: 250). Ciało budzi pożądanie, ale także jest źródłem upokorzenia. Ze względu […]
Bohater (ka) prozy lat 90. to mały chłopiec lub mała dziewczynka, których dojrzewanie staje się metaforą polskiej transformacji, dojrzewania do demokracji (Czapliński 1996), choć znaczenie tak wyeksponowanego okresu adolescencji jest również inne – polega ono na przywróceniu literaturze głęboko wypartego, stłumionego, stabuizowanegodoświadczenia ciała i ludzkiej seksualności. Płeć staje się tu […]
Sposób ukazywania percepcji zmysłowej w prozie pierwszoosobowej jest w znacznym stopniu uzależniony od cech, które przesądzają o swoistości tej odmiany epiki. Chodzi o dwie związane ze sobą właściwości: przyporządkowanie wypowiedzi narracyjnej konkretnej postaci, różnej od autora i przynależnej do świata przedstawionego utworu, oraz tendencję do nadawania owej wypowiedzi kształtu przypominającego […]
Zmysł wzroku odgrywa podstawową rolę w Witkacowskiej teorii sztuki, zwanej przez autora teorią Czystej Formy. W teorii widzenia Witkacy odwoływał się nie tylko do własnej praktyki artystycznej oraz do wiedzy z zakresu estetyki i historii sztuki, ale także do badań psychologicznych, głównie do pracy Hermanna Ebbinghausa Grundzüge der Psychologii (Leipzig […]
Dużo miejsca, szczególnie w powieściach, poświęca Witkacy „czuciom wewnętrznym”, czyli wewnętrznemu dotykowi. Somatyczne czucie organów wewnętrznych nie tylko pozwala dbać o zdrowie fizyczne, ale również ocenić wpływ degenerującego się świata. Analogię do choroby niszczącej organy wewnętrzne dostrzega Witkacy we wszelkich formach degradacji jednostki i kultury. Ciągłe przewroty społeczne porównuje do […]
W swoich dziełach filozoficznych Witkacy rozróżniał dwa rodzaje odczuć cielesnych: zewnętrzny i wewnętrzny dotyk, czy mówiąc inaczej: czucia cielesne wewnętrzne i zewnętrzne (Witkiewicz 2003: 14). Pogląd na cielesność to centralny punkt jego filozofii, którą określał jako monadologię. W Witkacowskiej monadologii, traktowanej przez autora jako filozofia realistyczna, czyli opierająca się na […]