Zmysł węchu zazwyczaj jest zaliczany do tzw. zmysłów pierwotnych lub niższych w odróżnieniu od zmysłów wyższych, których działanie polega na wielostopniowym przepływie informacji. Jego system receptoryczny jest bezpośrednio połączony z analizatorem gnostycznym spełniającym jednocześnie funkcję analizatora sensorycznego i percepcyjnego. Istotą węchu jako zmysłu drugorzędnego jest to, że opuszka węchowa, w […]
węch
50 wpisów
O ile perspektywa optyczna w przedstawieniach Ukrainy wiąże się z doznaniami uogólnionymi (w pewnym sensie nawet obiektywnymi, przybierając postać rozpoznawalnych, schematycznych przedstawień), o tyle określenie jej smaków i zapachów odnosi się bardziej do wrażeń poszczególnych postaci, ma charakter zapisu wrażeń bezpośrednich – „jak tylko bezpośredni może być smak i zapach”. […]
Zmysłowość olfaktoryczna to zmysłowość pierwotna, uwarunkowana wieloma czynnikami psychofizjologicznymi. Ten fakt na zasadzie opozycji natura : kultura warunkuje wiele jej aspektów kulturowych. Bywa więc węch na przykład źródłem doznań estetycznych, a ich opis w różnym stopniu wpływa na wartość języka artystycznego. Na pograniczu tej diady można usytuować woń potu, którą […]
Przyczyny psychofizjologiczne decydują o tym, że języki naturalne raczej nie tworzą nazw bezpośrednio się odnoszących do woni. Krystyna Pisarkowa pisała więc o słownictwie nazywającym wydzielanie i przyjmowanie zapachów, nie zaś o wyrazach nazywających same zapachy (Pisarkowa 1972), i stwierdziła, że nazwy woni powstają przez połączenie z jednostkami zapożyczonymi z innych […]
Najwięcej słownictwa olfaktorycznego znajdujemy w tekstach literackich, przy czym ich nasycenie zapachami jest u różnych autorów nierównomierne. Tak więc na przykład nazwy wrażeń zapachowych w Panu Tadeuszu pojawiają się wyjątkowo. Są to między innymi: woń bigosu, […]
Przyczyn tego stanu rzeczy jest wiele i mają one między innymi podłoże psychofizjologiczne i kulturowe nie bez znaczenia są tu także fizyczne i chemiczne właściwości substancji zapachowych. Rozważania o lingwistycznych aspektach zjawisk olfaktorycznych trudno usytuować w jakimś określonym nurcie badawczym, trudno też w badaniu tych zjawisk stosować jakąś ściśle sprecyzowaną […]
Psychologowie uważają, że wonie i ich grupy nie mają wyraźnych granic. Jest to teza odczuwalna intuicyjnie, jednak nie do udowodnienia. Ma ona swoje źródło w pracach i autorytecie Władysława Witwickiego. Większość zapachów, co wynika z ustaleń dotyczących percepcji jednostkowych, charakteryzuje się wystarczającą wyrazistością umożliwiającą ich identyfikację. Trudności z systematyzowaniem woni […]
Szczególnie intensywnie zaznacza się w poezji Tadeusza Peipera zmysł słuch. intymny, określany nieraz jako „niemy zmysł” , jest uważany za najbardziej bezpośredni, emocjonalny i zarazem najmniej zintelektualizowany: Węch wymaga większej bliskości między ludźmi niż szeptu i kobiecością i dlatego również w tej liryce wywołuje zmniejszenie dystansu, wyzwalając zmysły stosunek do […]
Zmysł węchu z pewnością nie gra w liryce Młodej Polski roli pierwszoplanowej. Znacznie bardziej istotny i wyrazisty okazuje się przede wszystkim wzrok, potem słuch. Niemniej jednak zmysł węchu (a właściwie konieczne jest rozróżnienie: zapach) staje się niemal za każdym razem, gdy tylko się pojawia, bardzo mocnym akcentem — kształtującym nastrój, […]
W swoich szkicach literackich i recenzjach Bolesław Leśmian posługiwał się, dodatnio nacechowaną kategorią „wonności”. To co „wonne” jest dla niego zarazem sensualne i mistyczne. Kategoria ta została przez poetę wyprowadzona z tradycji Pieśni nad pieśniami i jej talmudycznej egzegezy pochodzącej z kręgu szkoły w galilejskim mieście Jawne (Jamne). W refleksji […]