Demonologia ludowa to zbiór wierzeń w istoty demoniczne oraz zespół praktyk magiczno-religijnych podejmowanych przez ludzi w celu ochrony i obrony przed tymi istotami. Ludowe wierzenia demoniczne wytyczają granicę wyobraźni społeczności tradycyjnej w zakresie transformacji ciała ludzkiego za życia i po śmierci. Źródła demonologii Demonologia chłopska charakteryzuje się olbrzymim bogactwem i […]
Śmierć
Filozofia poetycka Leśmiana, jak przystało na koncepcję w dużym stopniu korespondującą z symbolistycznymi teoriami modernistów francuskich i rosyjskich, najważniejsze miejsce przyznała muzyczności, rytmowi. Tymczasem nawet powierzchowne tylko przyjrzenie się praktyce poetyckiej autora Łąki zmusza do dodania, iż motywy spojrzeń, zapatrzeń, obrazy odbić lustrzanych są w tej poezji jednym z najczęściej […]
Poezję Tadeusza Różewicza, nieustannie powracającą do czasu wojennej Apokalipsy, podejmującą próby narracji o Zagładzie, można odczytywać jako zapis zaburzeń somatycznych i psychicznych związanych z reakcją na wydarzenia traumatyczne. Jako taka jest bowiem niczym medyczny materiał, diagnoza egzemplifikująca psychopatologiczne konsekwencje traumy, niczym katalog zaburzeń potraumatycznych – określanych skrótem PTSD (Post-Traumatic Stress […]
W schyłkowej epoce XIX w. zjawisko emancypacji kobiet stawało się powoli faktem. Dążenie do rewizji dyskryminujących kobiety przepisów prawa cywilnego, walka o uzyskanie praw wyborczych, odnotowany wzrost liczby studentek z mniejszą lub większą intensywnością prowadziły do redefinicji roli kobiet w modernizujących się społeczeństwach Europy, w tym Polski. Jednocześnie procesy emancypacyjne […]
Motyw tańca często pojawia się w literaturze staropolskiej jako symbol – przyczyna albo wyraz – radości. Jest to przeważnie radość interpretowana jako domena ziemskiej doczesności, połączonej z zabawą i swawolą; jakkolwiek w szczególnych wypadkach owa doczesność może splatać się z literackimi wizjami zaświatów i niebieskiej szczęśliwości: Anonim : Pozdrawiam cię, […]
Poezja Czesława Miłosza zanurzona jest w świecie zmysłowych doznań,afirmuje wielokształtny byt i dąży do oddania pełni obecności człowieka w świecie, opowiadając się jednocześnie po stronie „metafizyki obecności”. Autor Drugiej przestrzeni „deklaruje się jako poeta słowa »jest« – i to we wszystkich jego znaczeniach: od fizykalnego po metafizyczne” (Zaleski 2005: 220), […]
W literaturze polskiej motyw „żywego trupa” ma długą i szacowną tradycję, sięgającą jeszcze czasów romantyzmu. „Żywy trup – ktoś, kto jeszcze nie umarł, ale już nie żyje, albo ktoś, kto choć jeszcze żyje, to już umarł – pojawia się w wierszu Adama Mickiewicza Gdy tu mój trup (powst. 1838-1839), w […]
Starość jest pojęciem „mało precyzyjnym […], którego znaczenie pozostaje niejasne” (Minois 1995: 11), nie sposób bowiem rozstrzygnąć, kiedy się zaczyna ani jakie czynniki – fizjologiczne, psychologiczne czy społeczne – rozstrzygają o jej początku. W powszechnym odczuciu jednak „starości doświadczamy przede wszystkim za pośrednictwem ciała” (de Beauvoir 2011: 339). Wiąże się […]
Choroby i epidemie stanowiły jedno z ogniw procesu, który Niemcy nazywali „ostatecznym rozwiązaniem kwestii żydowskiej”: od definicji Żydów prowadzącej do pozbawienia ich praw obywatelskich i eliminacji z życia społeczno-gospodarczego; przez grabież mienia, koncentracje i izolacje w gettach oraz pracę niewolniczą w obozach; aż po całkowitą zagładę podczas masowych rozstrzeliwań i […]
Doświadczenia ciała sytuują się w twórczości Gabrieli Zapolskiej pomiędzy fizjologią a metafizyką. Widać to szczególnie wyraźnie w sposobie przedstawiania sytuacji porodu, którego obraz wiąże się ze sposobem rozumienia przez pisarkę istoty macierzyństwa. Jest ono dla Zapolskiej doświadczeniem rozpiętym pomiędzy uwznioślającą kategorią przeznaczenia a fizjologicznym przekleństwem. Poród tę związaną z macierzyństwem […]