Kara śmierci to najstarszy sposób uwalniania państwa lub społeczeństwa od niepożądanych jednostek – rękami kata lub za pomocą ognia, wody i ziemi. Była ona zasądzana przede wszystkim wobec buntowników; osób spiskujących przeciw władcy i władzy; planujących lub realizujących zamach na życie monarchy lub urzędników państwowych; dopuszczających się różnorakiej zdrady i […]
ciało
Pokuta to postawa człowieka wobec jego grzechu i grzeszności – zarówno wobec własnych występków, jak również wobec szeroko pojętego zła. Postawa ta powinna być zakorzeniona w bojaźni Bożej, w pokornym żalu za popełnioną winę, w gotowości do walki z jej następstwami, wreszcie – w ufności w łaskę Bożą, poświadczonej licznymi […]
Pojęcie tortur obejmuje zespół praktyk procesowo-karnych, które były środkiem pozyskiwania zeznań i przyznania się do winy od podejrzanych lub oskarżonych, niekiedy także – zasądzonym sposobem wymierzenia kary. Tortury z założenia miały prowadzić do skrajnego psychofizycznego udręczenia człowieka poprzez zadawanie mu bólu, najczęściej przy pomocy zaprojektowanych do tego celu – mniej […]
Ascetyka to fundamentalny dział teologii duchowości. Już w trzech pierwszych wiekach chrześcijaństwa otrzymała ona bardzo solidne podstawy praktyczne, natomiast od IV wieku była poddawana intensywnej refleksji teoretycznej oraz rozmaitym kodyfikacjom, które przyczyniły się do jej upowszechnienia i rozwoju. Za pierwszych ascetów, uosabiających wzorzec postawy pokutnej oraz życia cnotliwego, tradycja uważała […]
Trup to „obraz istoty żywej sprowadzonej do rzeczy” (Luis-Vincent Thomas 2008: 307), już nie człowiek żywy, ale także nie do końca rzecz. Jest skazany na funkcjonowanie nie tylko poza światem żywych, ale także poza językiem. Sam milczy, podczas gdy inni eufemistycznie maskują jego skandaliczną odmienność (mówiąc o nim jako „zwłokach”, […]
Jedną z zasadniczych właściwości charakteryzujących tzw. światopogląd tradycyjny (mityczno-magiczny), czyli specyficzny dla społeczności typu archaicznego (w tym też ludowych) sposób opisywania, porządkowania, myślenia i wchodzenia w interakcje z otaczającą rzeczywistością, jest jego zmysłowa konkretność. „U podstaw tradycyjnej ludowej wizji świata leżało »nieprzeparte uczucie bezpośredniej jedności z wszechświatem« […]. Rytm kosmosu […]
Medycyna polska już w XVIII wieku rozwijała się na zreformowanych uniwersytetach w Krakowie i Wilnie, środowiska te utrzymywały również kontakty z naukowcami europejskimi. Coraz częściej nowinki medyczne i osiągnięcia współczesnego lecznictwa pojawiały się na łamach prasy w postaci popularyzujących rozpraw, np. w Monitorze, Magazynie Warszawskim czy Nowych Wiadomościach Ekonomicznych i […]
Fakt narodzin dziecka postrzegany z perspektywy współczesnej stanowi radosny moment pojawienia się nowej istoty na świecie. W kulturze tradycyjnej chwila opuszczenia matczynego łona kojarzona była raczej z traumatycznym doświadczeniem przekraczania granicy chaosu i kosmosu. Koniecznym stawało się wykonanie odpowiednich czynności, gwarantujących jednoznaczne określenie kategorii i przynależności taksonomicznej. W tym kontekście […]
Somatyczność w prozie Andrzeja Kuśniewicza odgrywa znaczącą rolę, stanowi istotne uzupełnienie prezentowanych w niej przekonań na temat człowieka, historii i kultury. Jednak twórczość autora Korupcji ma przede wszystkim charakter intelektualny, opiera się bardziej na refleksji, niż doświadczeniach sensualnych. Dramaty bohaterów książek Kuśniewicza rozgrywają się w znacznej mierze w obrębie świadomości […]
Ekstaza jest postrzegana jako przeciwieństwo ascezy, choć nierzadko bywa jej skutkiem. Jest zatem, by użyć w tym miejscu pojęć zakorzenionych w filozofii nietzscheańskiej, dionizyjska – bakchiczna, splatając się zarazem w nierozerwalny węzeł z innymi „silnymi” czynnikami kulturotwórczymi: erotyzmem, muzyką i winem. Jest przy tym (podobnie jak asceza) domeną doświadczenia religijnego […]