Każdemu, kto zna poezję Józefa Czechowicza, pamięć lektury oraz intuicja podpowiadają, że w wierszach tego poety jakości sensualne znalazły specjalny wyraz. Nie przypadkiem krytycy wskazywali od zawsze na „muzyczność” i „wizyjność” tej twórczości. Okazuje się jednak, że doświadczeniu zmysłowemu przydzielił Czechowicz rolę szczególną i nieoczywistą. Mimo iż nasycał swoje utwory […]
poezja
86 wpisów
Zwykło się łączyć poezję Czechowicza z muzycznością – z jej śpiewną i nieśpiewną odmianą: z kunsztowną instrumentacją dźwiękową oraz ze szczególnym, muzycznym komponowaniem obrazów. Autor ballady z tamtej strony był jednak wrażliwy także na inny, pozamuzyczny rodzaj dźwięków. W dodatku, choć zazwyczaj kojarzymy go z miękką, łagodną tonacją, w wierszach […]
Trudno o bardziej naturalne skojarzenie: poezja Czechowicza jest muzyczna. Sugestywna formuła Kazimierza Wyki – „nieśpiewna muzyczność” – na długo zdominowała sposób odbioru i pisania o tej poezji. Tymczasem ani Czechowiczowskie odwołania do muzyki nie oznaczają za każdym razem tego samego, ani nie wyczerpują wielorakich związków tej poezji z szerzej rozumianą […]
Wśród doświadczeń sensualnych zapisanych w lirykach Bolesława Leśmiana – doznania związane z patrzeniem należą do najczęściej przywoływanych i najistotniejszych. Można byłoby powiedzieć, że cały przedstawiony w poezji Leśmiana świat nieustannie patrzy i jest oglądany – patrzą brzozy, krzewy i kwiaty; chabry chcą wedrzeć się do oczu sarny, by łeb jej […]
W dwudziestowiecznej poezji polskiej, utrwalającej czas wojennej Apokalipsy – takiej jak np. poezja Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, czy zapisująca traumatyczne wspomnienia tego okresu poezja Tadeusza Różewicza – określenia przywołujące doznania związane ze smakiem wyznaczają wyraźną granicę między światem piekła a Edenem, rajską przestrzenią, w jaką wpisany został czas minionego, przedwojennego dzieciństwa, […]
Wśród fizjologów i neurologów nie ma zgody co do tego, czy głód potraktować jako osobny zmysł lub doznanie zmysłowe. Vitus B. Dröscher zalicza go wprawdzie do zmysłów (zob. Dröscher 1971: 237-241), ale większość opracowań uznaje głód po prostu za szczególny stan fizjologiczny wywołany brakiem lub niedoborem pożywienia albo „stan psychiczny […]
Zmysł dotyku uznawany bywa często za najbardziej wiarygodną formę kontaktu ze światem materialnym.Pozwala on Anna Łebkowska : Interpretacja prozy Zofii Romanowiczowej: 581 […] sprawdzić, upewnić się, unikając pośrednictwa tego, co złudne; daje możliwość zetknięcia bezpośredniego, choć jedynie z tym, co dostępne za pomocą tego właśnie zmysłu, a więc z tym, […]
Erotyzm ludzi starych jest tematem wstydliwym, stabuizowanym i obwarowanym licznymi stereotypami. W powszechnym odczuciu „starość znajduje się na antypodach erotyzmu” (Minois 1995: 63), a otwarte wspominanie o potrzebach seksualnych osób starych wywołują zwykle zgorszenie i zażenowanie. „Oburzenie budzi sam pomysł, że starzy ludzie mogliby utrzymywać relacje seksualne” (de Beauvoir 2011: […]
Katastrofizm rozumiany jako pojemny, złożony styl i nurt w literaturze XX wieku wielokrotnie już stawał się przedmiotem syntetycznych oraz szczegółowych studiów badawczych (Balcerzan 1982, Danek-Wojnowska 1976, Gawor 1998, Jastrzębski 1969, Kryszak 1985, Stabro 2003, Szpakowska 1976, Wyka 1997). Przyniosły one, między innymi, zróżnicowane definicje pojęcia „katastrofizmu”, próby wyświetlania genezy zjawisk […]
Prace formistów atakować miały zmysł wzroku świadomie stosowaną deformacją formy, koloru i przestrzeni. Artyści dążyli do stworzenia polskiej formuły sztuki nowoczesnej, opierając się na doświadczeniach ekspresjonistów, kubistów i futurystów. Łączyli je z elementami sztuki dawnej i ludowej, głównie regionu Podhala (najbliższego im „prymitywu”), co wiązało się między innymi z problemem […]